ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٨ - ٦ - رها ساختن انسان از كابوس جبرهاى نمايشى و تقويت اختيار

باشد ، در دگرگون كردن و تصرف در انگيزگى آنها توانايى بسيار روشنى دارد . در اين موضوع رسالت ، ما اختيار را بكار برديم ، نه آزادى را . نكتهء اين انتخاب چنين است كه :
سه مفهوم رهايى و آزادى و اختيار نبايد با همديگر مخلوط شوند
سه مفهوم رهايى و آزادى و اختيار نبايد با همديگر مخلوط شوند رهايى - عبارت است از بريدن بند و زنجيرى كه چه از عوامل طبيعى و چه از عوامل قراردادى ، بدست و پاى آدمى بسته شده است . مفهوم رهايى تنها گسيختن بند و زنجير را نشان مى دهد و بس ، امّا پس از اين رهايى موقعيت انسانى چيست معناى ديگرى است .
آزادى - عبارت است از داشتن آن توانايى كه انسان در انتخاب هدف يا وسيله بدست مى آورد . بخلاف پديدهء رهايى ، آزادى توانايى مثبت براى تعيين موقعيّت است كه مورد خواست آدمى است . مسلم است كه آزادى پديدهء عالىتر و يكى از بهترين وسايل كمال انسانى است .
اختيار - عبارت است از بكار بردن آزادى در هدف خير و كمال و بس ، اين كلمه از مادهء خير است كه در باب افتعال مفهومى از جويندگى خير را در بر مى گيرد .
رسالت انسانى براى انسانها اختيار را مى خواهد نه آزادى توجيه نشده را كه خود زنجيرى بسيار صيقلى بگردن روح آدمى ميباشد .
٧ - تفكيك امتيازات جبرى از امتيازات تكاملى
٧ - تفكيك امتيازات جبرى از امتيازات تكاملى امتيازاتى كه در اختيار بشر قرار مى گيرد ، به دو نوع عمده تقسيم مى گردد : ١ - امتيازات جبرى .
٢ - امتيازات تكاملى .
اگر چه مفهوم امتياز مفهومى بسيار وسيع و داراى چند بعد است كه از ديدگاه‌هاى مختلف بسيار متنوع تلقى مى گردد ، ولى يك جامع مشترك ميان همهء آن انواع وجود