ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٥ - مواد رسالت كلى
را به شناخت و پذيرش مطلق يا مطلقها مجبور مى بيند . هر انسانى كه در او حقيقتى بنام شخصيت منعقد مى شود ، نمى تواند بدون دريافت و گرايش به حقيقت يا حقايق ايده آل زندگى كند . همهء ايده آلها از نوعى مطلق بودن برخوردار مى باشند كه همهء دانستنىها و خواستنىهاى ما را بسوى خود بسيج ميكند . ممكن است ايده آلهاى مطلق بوسيلهء خود افراد يك گروه يا يك جامعه مورد توجه و دقت قرار نگيرد ، ولى چه بدانند و چه ندانند ، در فضايى زندگى ميكنند كه مطلقهاى اداره كننده مكتبى ، آن را بوجود آورده است . لذا مى بينيم وقتى كه با هوشياران يك جامعه در بارهء ايده آل - هايشان به تحقيق مى پردازيم ، يا رهبران فكرى خود را پيش مى كشند و يا خواص و نتايج دريافت شدهء آن رهبران را . مقدار فراوانى از انسانها را هم سراغ داريم كه از پديدهها و موضوعات زندگى ، مطلقها به وجود مى آورند و با تكيه به آن مطلقها ، پاسخى براى چون و چراهاى اصول حيات خود مى دهند .
از دوران اوگوست كنت به اين طرف ، مخصوصا در مغرب زمين يك مطلق شگفت انگيز و سحر آسا بوجود آمده است كه از اسپرماتوزوئيد و اوول شروع ميكند و در افكار خيال بافان بالا و بالاتر مى رود و مرحلهء خدايى را هم پشت سر مى گذارد و به زمين مراجعت ميكند و جنگ اول و دوم جهانى را براه مى اندازد و خونريزىها را دفاع و حقكشىها را هوشيارى و نيهيليسم ( پوچگرايى ) را فلسفه مى نامد اين مطلق انسان ناميده شده است براى انسان مطلقى لازم است كه بعنوان ايده آل اعلا ، شخصيت او را بخود جلب نموده و انسانيت او را به ثمر برساند .
اين ايده آل اعلا است كه حسّ « بايد چنين بشوم » را اشباع مى نمايد ، شما متفكرين جوامع يا اين حسّ را ويران كنيد و آن را معدوم تلقى كنيد و يا براى ايده آل اعلا كه مطلق بودن خاصيت اساسى آن است ، بهترين و چشمگيرترين سطر را در قاموس انسانى انتخاب كنيد . ضرورىترين خاصيت مطلق ايده آل عبارت است از ايجاد پويايى در شخصيت فرد و اجتماع . بدون اين خاصيت ، ما مطلق منطقى نداريم ، بلكه بنوعى از خيال مبتلا شدهايم كه اگر علم و منطق واقعيابى به داد ما