ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٠ - امّا حقوق من بر عهدهء شما

مى توان اين موضوع را مطرح كرد كه بسته شدن پروندهء انعقاد شخصيت و باصطلاح روشن خشكيدن جويبار روح انسانها در ساليان ميان بيست و سى ( حد اكثر ) بعلت بسته شدن پروندهء افراد اجتماع است كه معلول اصول و قوانين تثبيت شده در اجتماع مى باشد . و اگر جامعه اى بتواند با اصول و قوانين تثبيت شدهء خود و با قواعد پيشرو و سازنده ، شخصيت جارى افرادش را آبيارى نمايد ، هيچ نقطه اى از زندگى با روان جامد ميخكوب نمى گردد . مبناى ضرورت تربيت و دگرگونى دائمى رو به تكامل در اسلام ، آن حديث معتبرى است كه مى گويد : « ملعون من كان امسه خيرا من يومه و مغبون من ساوى يوماه » .
( ملعون است كسى كه ديروزش از امروزش بهتر باشد و مغبون است كسى كه دو روزش مساوى بوده باشد ) .
امّا حقوق من بر عهدهء شما « حق يكم - وفا به تعهدى كه به زمامدارى من بسته‌ايد . » بكوشيد تا منظور اصلى مرا از اين حق بفهميد . يقين دارم كه عدهء فراوانى از شما سرگذشت زندگى مرا مى دانيد . من هيچ گونه كار پنهانى در زندگى نداشته‌ام شما بخوبى مى دانيد كه بدست آوردن خلافت و زمامدارى پس از چشم بستن پيامبر گرامى از اين دنيا ، براى من مشكل نبود و من مى توانستم از سنگر محافظت اسلام بيرون آيم و همان شمشيرى را كه بوسيلهء آن در همهء جنگها و پيكارها پيروز برگشته‌ام باضافهء سرگذشت روشنى كه داشته‌ام هم اكنون بشما از روى صدق و حقيقت مى گويم :
٢٢ - « اما و الَّذى فلق الحبّة و برأ النّسمة لو لا حضور الحاضر و قيام الحجّة بوجود النّاصر و ما اخذ الله على العلماء ان لا يقارّوا على كظَّة ظالم و لا سغب مظلوم لألقيت حبلها على غاربها و لسقيت آخرها بكأس اوّلها و لألفيتم دنياكم هذه عندى اهون من عفطة عنز » [١] .

[١] ط ٣ ج ١ ص ٣٢ و ٣٣ .