ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٩ - اصل دوم
انصارى ، ٦١ - عبد الرحمن بن ابى ليلى انصارى ، ٦٢ - ابو بكر بن حزم ، ٦٣ - حبة بن الجوين العرنى ، ٦٤ - ابو عبد اللَّه بجلى ، ٦٥ - ابو حيّه ، ٦٦ - طارق بن شهاب الاحمسى ، ٦٧ - مخنف بن سليم ازدى ، ٦٨ - ابو ظبيان جنبى ، ٦٩ - زيد بن وهب جهنى ، ٧٠ - ابو صادق كليب الحرمى ، ٧١ - ربيع بن ناجذ ازدى ، ٧٢ - ابو برده ازدى ، ٧٣ - ابو البخترى ، ٧٤ - سعيد بن فيروز ، ٧٥ - هبيرة بن بريم الحميرى ، ٧٦ - عبد خير خيرانى ، ٧٧ - جعيد همدان ، ٧٨ - عمرو بن مرّ همدانى ، ٧٩ - نميله همدانى ، ٨٠ - هانى بن هانى همدانى ، ٨١ - سليم بن قيس [١] .
مسلم است كه اين شخصيتهاى تاريخى صدر اول اسلام ، مخصوصا گروهى از آنان ، مانند سلمان و ابو ذر ، مالك اشتر و عمار و ميثم . . . عاليترين مراحل رشد و كمال را در جاذبيت شخصيت امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام بدست آورده بودهاند و اين تأثير و تأثر روشنترين دليل آن است كه اينان در شخصيت على ( ع ) عاليترين آرمان انسانى خود را ديده بودند كه از ديگر انسانهاى دورهء پر نوسان و ضد و نقيض بريده و به آن بزرگوار پيوسته بودهاند ، اگر كمترين تجاوز از حق و اندك ارتكاب خلاف قانون انسانى از او مشاهده مى كردند ، آن همه جان - فشانى و عشق به او نمى ورزيدند و راه ديگرى و دنبال ديگران را مى گرفتند كه به خواستههاى زندگى معمولى خود مى رسيدند .
گروهى از اين ٨١ شخصيت ، چنانكه گفتيم ، مانند ابو ذر و سلمان فارسى . . . بحدّ رشد سازندگى تاريخ رسيده بودند كه اسلام واقعى را در وجود خود مجسّم مى كردند .
اينان در وجود على ( ع ) امتيازات بسيار فوق العاده اى را ديده بودند كه او را معيار و مربّى و تطبيق كنندهء قرآن در وجود خود تلقى مى كردند . رابطهء اين رشد يافتگان با على ( ع ) ما فوق رابطهء پيروان يك مكتب از پيشتازان آن مكتب بوده و بلكه بمرحلهء عشق حقيقى رسيده بود . عشق حقيقى را مى گوئيم كه با عشق مجازى كه همهء نقص و عيب و زشتى معشوق را مى پوشاند قابل مقايسه نيست .
[١] الرجال - ابو جعفر احمد بن ابى عبد اللَّه برقى - چاپ دانشگاه ١٣٤٢ ص ٣ تا ٧ .