تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٨ - شرح آيات

شايد تعبير به «فى كتاب اللَّه» مانند اين سخن ما باشد كه مى‌گوييم: (در واقع) يعنى بر خلاف/ ١٠٨ آرزوهاى شما كه قيامت نمى‌آيد يا فاصله ميان شما و قيامت فاصله‌اى بس دراز است، اين خواست شما تحقق پيدا نكرد بلكه آنچه خدا خواست و در كتاب خود آورده و همان ملاك و معيار حق است، وقوع يافت نه هوسها و آرزوها و خواستهاى نفسانى شما.

چيزى كه انسان بايد نيكو دريابد اين است كه جهانى كه محيط بر اوست از هوا و هوس او پيروى نمى‌كند و بر حسب احلام و آرزوهاى او گام بر نمى‌دارد.

بلكه هر چه مى‌كند بر حسب فرمان خداوند است.

«فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ‌- اين روز قيامت است.» روزى كه آن را انكار مى‌كرديد ولى انكارش به سود شما نبود. آرى انكار شما يك نتيجه داد آن هم غافل شدن شما از تهيه زاد و توشه آخرت.

«وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ‌- و شما نمى‌دانستيد».

از اين دو آيه چنين حاصل مى‌شود كه كافر زمان را نمى‌شناسد و به پايان كار اعتقاد ندارد و به وقت خود كه به سوى اين نهايت دردناك سوقش مى‌دهد احترام نمى‌گذارد. ولى مؤمن حقيقت زمان را مى‌شناسد و مى‌داند كه فرصتش اندك است گذشت زمان را حس مى‌كند و براى طى راه دراز آخرت زاد و توشه خود را بر مى‌دارد.

آرى در آن روز «نه مال سود مى‌دهد و نه فرزندان. مگر كسى كه با دل پاك و سليم آيد».

بلى، منطق مؤمن نسبت به زمان را امام سجاد على بن الحسين (ع) چه خوب بيان مى‌فرمايد

«بر خود مى‌گريم به سبب عمرى كه از دست داده‌ام و آرزوهايى كه عمرم را انباشته بود. اكنون در مكان مأيوسان جاى گرفته‌ام».

/ ١٠٩ «چرا نگريم و حال آن كه نمى‌دانم سرنوشت من چه خواهد بود و مى‌بينم كه نفس من مرا فريب مى‌دهد و من صداى بالهاى مرگ را بر فراز سرم احساس‌