تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٤ - شرح آيات

اول: توجيه شرعى براى شرك. و آن اعتقاد به اين است كه خداى تعالى به اين گروه يا آن گروه- بدون اقامه دليلى بر اين ادعاء- كارهاى دنيا را واگذار كرده است.

دوم: توجيه اقتصادى. به اين باور كه بتان مالك ارزاق مردم‌اند. مسلم است كه اين باور از جهل به خدا سرچشمه مى‌گيرد و نوميدى از رحمت او به هنگام سختى و زيان و كفران نعمت او در راحت و آسايش.

همچنين انسان در ميان دو خطر زندگى مى‌كند.

اميد مفرط در حال نعمت و يأس كشنده به هنگام سختى. در حالى كه اميد و نوميدى/ ٦٤ بايد در انسان به حد متعادل باشد.

براى اين كه همه جوانب موضوع كاملا بررسى شود به بعد اقتصادى اشارت دارد و آن را در جامعه توحيدى و جامعه مشرك مقايسه مى‌كند.

پروردگار ما در اين آيه انديشه ديگرى را هم به ما الهام مى‌كند كه در دو آيه بعدى با تفصيل بيشترى بيان شده است. به اين معنى كه انسانى كه در راه خدا انفاق مى‌كند تا اجر و پاداشى مضاعف برد با كسى كه مى‌خواهد مال خود را به وسيله ربا افزون كند فرق دارد. زيرا كسى كه دارايى خود را در راه خدا انفاق مى‌كند مى‌داند كه خدا او را چند برابر پاداشى بهتر از آنچه انفاق كرده عطا خواهد كرد، در حالى كه رباخوار به خدا اعتماد ندارد و براى اين كه دست در دست برادر مسلمان خود نهد حركت نمى‌كند.

خداى تعالى سپس به ياد ما مى‌آورد كه او روزى دهنده است و زنده مى‌كند و مى‌ميراند. آيا از ميان آن بتان كسى هست كه چنين عملى انجام دهد؟ خداى تعالى از آنچه شريك او مى‌سازيد بسى برتر و بالاتر است.

شرح آيات

[٣٥] بشر هر چند هم در پى گمراهى و تبه‌كارى باشد باز هم مى‌خواهد به گونه‌اى اعمال خود را توجيه كند تا به اعتراض و جدان خود پاسخ قانع كننده دهد.