تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١ - شرح آيات

نباشد جهان روى به نابودى نهد.

و اين به دو علت است

اولا: چون نظام، به علت فقدان عاملى كه آن نظام متكى و قائم به آن است، بكلى از كار مى‌افتد.

ثانيا: چون وجود آفرينش به خودى خود پايان مى‌پذيرد چرا كه وجود هر چيزى منوط و متكى به امر خداست. ممكن است آيه بعد به اين دو علت اشاره داشته باشد

/ ٤٩ «وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِأَمْرِهِ‌- از نشانه‌هاى قدرت اوست كه آسمان و زمين به فرمان او بر پاى ايستاده‌اند.» به فرمان او آسمانها و زمين بر پايند. و واژه «امر» بيانگر قدرت تامه و كامله اوست و آن صادقترين تعبير است از قيام مخلوقات به خدا.

كلمه «قيام» بيان كننده تمام شى‌ء و كمال اوست. پس هم چنان كه انسان زمانى كه برپا مى‌ايستد، در تمامترين استعداد و برترين حالات خود است.

«قيام» آسمانها و زمين هم تعبيرى است از برترين و تمامترين حالات آنها. معروف است كه تمام شى‌ء به معنى مجرد وجود آن نيست. بلكه صلاح و سلامت آن است.

همه اينها ما را به تمام قدرت پروردگارمان و سلطه مطلق او راه مى‌نمايند كه سراسر عالم وجود به «امر» او قيام دارد و به امر او از ميان مى‌رود و به امر او بار ديگر باز مى‌گردد.

انسان به امر او قائم است و به امر او و دعوت او هلاك مى‌شود و به امر او و دعوت او براى روز رستاخيز از قبر بيرون مى‌آيد. براى انسان كلمه «دعوت» را به كار برده زيرا انسان صاحب عقل است و صاحب عقل است كه او را فرا مى‌خوانند و او پاسخ مى‌دهد.

قدرت خداى تعالى است كه مى‌تواند هر چه را در آسمانها و زمين است پس از نابودى بازگرداند

«ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ‌- سپس شما را از