تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٧ - شرح آيات

به قيامت كافر شدند در انحراف عظيم افتادند.

[٩] براى اين كه افق فهمشان وسيع گردد و به صحت حقايق راه يابند و آنچه را رسول اللَّه مى‌گويد درك كنند. قرآن آنان را به نگريستن در آيات عظيم عالم و انديشيدن در آنها دعوت مى‌كند زيرا آنها شواهد و علامات قدرت خداوندى هستند. همان‌گونه كه قرآن آنان را هشدار مى‌دهد كه ادامه راه ضلالت آنان را به عذابهاى همگانى چون عذابهاى اقوام باستانى گرفتار مى‌كند، چون فروشدن در زمين يا افتادن تكه‌اى از آسمان به صورت شهاب بر سر ايشان.

«أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى‌ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّماءِ- آيا به پيش روى يا پشت سر خود از آسمانها نمى‌نگرند؟ اگر بخواهيم آنها را در زمين فرو مى‌بريم يا قطعه‌اى از آسمان بر سرشان مى‌افكنيم.» در اين جا قرآن حقيقتى مهم را براى ما بيان مى‌دارد: جهان محيط بر ما قيامش به اراده و قدرت خداست. علاوه بر آن آيه شامل حقايق علمى هم هست. خدا زمين را در جايى معين قرار داده،/ ٤٣٣ به گونه‌اى كه موجودات بر روى آن توانند زيست. آن گاه حجابى حافظ ميان زمين و آسمان قرار داده، و آن غلاف جو است كه مانع فرو افتادن نيازكها و شهابها از آسمان به زمين است.

ولى چه كسى است كه به عظمت پروردگار در ايجاد اين نظام محكم اعتراف نكند.

«إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ‌- و در اين براى هر بنده‌اى كه به خدا باز مى‌گردد عبرتى است.» آن نشانه‌هاى قدرت خدا در عالم وجود به تنهايى انسان را به همه حقيقت راه نمى‌نمايند. كسى كه ايمان مى‌آورد و پيروى‌اش مى‌كند تا دستش به هدف مى‌رسد.

گاه مى‌بيند ولى انكار مى‌كند پس ديدنش هم سودى به حالش ندارد. قرآن مى‌گويد آيات و نشانه‌هاى خدا كه در عالم وجود پراكنده‌اند ما را به حقيقت راه مى‌نمايند ولى به شرطى كه متفكر در آنها بنده‌اى مسلمان و تسليم در برابر خدا باشد. پس‌