تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤ - شرح آيات

زمين و اختلاف زبانها و رنگهايتان. و اين عبرتهايى است براى دانايان.» چنان بر مى‌آيد كه ميان آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف رنگها و زبانها ارتباطى است. مثلا در مناطق استوايى رنگ پوستها تيره است و هر چه از خط استوا دور شويم/ ٤٠ اين تيرگى كمتر مى‌شود تا به سفيدى و زردى گرايد. اين اختلاف در رنگها سبب شناسايى است كه نظم زندگى بشر بدان وابسته است. در حديثى كه نقل خواهيم كرد كيفيت طبايع زمين و اثر آن در اختلاف افراد بشر نشان داده شده است. حكمت اين اختلاف چيست؟ عبد اللَّه بن يزيد بن سلام از حضرت رسول پرسيد كه مرا بگوى كه چرا آدم را آدم ناميدند؟ حضرت فرمود

براى اين كه از گل زمين و اديم آن آفريده شده» آن شخص پرسيد كه آدم را از يك گل آفريده است يا از همه گلها؟ حضرت در جواب فرمود

از همه گلها. اگر او را از يك گل مى‌آفريد مردم يكديگر را نمى‌شناختند و همه به يك شكل و صورت بودند».

پرسيد آيا در دنيا همانندى دارند؟ حضرت فرمود

خاك يا سفيد است و يا سبز و يا سرخ يا كبود يا رنگهاى ديگر و نيز يا شيرين است يا شور، يا خشن و يا نرم. از اين رو مردم روى زمين نيز بعضى نرمخوى‌اند و بعضى درشتخوى، بعضى سفيداند و بعضى زرد يا سرخ و يا سياه همان گونه كه خاك رنگارنگ است. اما اختلاف زبانها تحت تأثير محيطى است كه بشر را در بر گرفته».

اختلاف اجزاء يك هواپيما را و اجزاى مختلفش را ديده‌ايم و مى‌دانيم كه چگونه هر عضوى نقشى را بازى مى‌كند كه براى انجام آن نقش مناسب است. اگر هر يك از اجزاء را به جاى اجزاى ديگر بگذاريم هواپيما كامل نخواهد بود و ما از وراى آن به حكمت سازنده طياره راه مى‌يابيم.

/ ٤١ [٢٣] و از نشانه‌هاى قدرت خداوند عزّ و جلّ خوابيدن شماست در شب و در روز. تا آنجا كه مى‌دانيم هنوز دانشمندان راز خواب را نگشوده‌اند كه چگونه مى‌خوابيم و چرا زمانى كه انسان خسته است اعضاى بدنش سست مى‌شود و به‌