تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢١ - شرح آيات

آنان را به طور ضمنى بر حذر مى‌داشت، كه مرتكب كارى نشوند كه سبب آزردگى رسول خدا (ص) شود.

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسى‌ فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، مباشيد مانند آن كسان كه موسى را آزرده كردند و خدايش از آنچه گفته بودند مبرايش ساخت.» دستگاههاى گمراه كننده فاسد بسا شايعاتى پيرامون رهبران صالح دينى مى‌پراكنند ولى اينان به زودى رسوا مى‌شوند، زيرا حكمت خدا بر اين جارى است كه حق پيروز شود و قوانين و سنن الهى نيز بر اين جارى هستند.

«وَ كانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهاً- و نزد خدا آبرومند بود.» [٧٠] چه بسا ممكن است شايعات باطل دهان به دهان بگردند. از اين رو خداى تعالى مؤمنان را فرا مى‌خواند كه همواره زبان از گفتن باطل نگه دارند و اين جز به تفكر و تحقيق دقيق شناخته نشود. و قبل از همه آنچه آدمى را از اين گونه بدزبانيها حفظ مى‌كند تقوا است. تقوا در وجود هر كس نوعى نگهبان و محاسب ايجاد مى‌كند. پرهيزگار از تهمت زدن به ديگران مى‌ترسد و زبان را از غيبت نگه مى‌دارد و از سخن‌چينى پرهيز مى‌كند.

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلًا سَدِيداً- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از خدا بترسيد و سخن درست بگوييد.»/ ٤٠١ سخن درست نخواهد بود تا سالم و در وقت مناسبش نباشد و چنين نخواهد بود جز آن كه از روى انديشه و نظر به حال و آينده بيان شود. آنچه مؤمن را از منافق تميز مى‌دهد اين است كه مؤمن وقتى حرفى مى‌زند احساس مسئوليت مى‌كند از اين رو پيش از سخن گفتن بسيار مى‌انديشد در حالى كه منافق بدون فكر و انديشه كلامى بر زبان مى‌آورد و خود را گرفتار مى‌سازد در حديث آمده است

«زبان مؤمن آن سوى قلب است و قلب منافق پشت زبان او». [٤١]