تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٩ - شرح آيات

فلزات و احجار كريمه و ديگر نيازمنديهاى بشر.

آيا همه اينها در اثر قدرت بارى تعالى و اتقان صنعت او نيست.

«وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ- و از هر گونه جنبنده‌اى در آن بپراكند.»/ ١٣٤ از آيه مستفاد مى‌شود كه هر نوع ممكن و مناسب از ستوران خلق شده، اعم از خرد يا كلان. بعضى مى‌پرند بعضى راه مى‌روند بعضى مى‌خزند و بعضى بر پاهاى خود حركت مى‌كنند برخى در خشكى هستند و برخى در روى دريا يا اعماق آن. از حضرت امام رضا (ع) پرسيدند چرا خداى تعالى حيوانات را به انواع مختلف آفريده است نه يك نوع واحد؟ حضرت فرمودند: تا مردم نپندارند كه او عاجز است. هيچ صورتى در وهم ملحد پديد نمى‌آيد مگر آن كه خدا همانند آن مخلوقى آفريده است. [٥] آرى امام در پاسخ فرمودند تا كسى نگويد اگر قادر بود فلان جور يا فلان گونه مى‌آفريد. آيا كسى كه داراى چنين قدرتى باشد مى‌توان گفت: كه خلف وعده مى‌كند. آرى ما به صدق وعده‌هاى الهى يقين داريم از اين رو مى‌كوشيم تا به راه مستقيمى كه براى ما معين كرده است قدم برداريم. و اين همان چيزى است كه ما را به احسان و انفاق در راه خدا وا مى‌دارد.

آيه هم چنان به بيان آثار قدرت خداوندى ادامه مى‌دهد

«وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ‌- و از آسمان آب فرستاديم و در زمين هر جفت گياه نيكويى رويانيديم.» آرى، زندگى هر جزئى جزء ديگر را كامل مى‌سازد و هر جزء به جزء ديگر نيازمند است و اين/ ١٣٥ حكمت بالغه خداوندى است كه مى‌داند هر چيز براى چه كارى مناسب است.

[١١] سپس به تحدى و محاجه با بتان مى‌پردازد

«هذا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي ما ذا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ‌- اين آفرينش خداست پس به من بنماييد آنها كه غير او هستند چه آفريده‌اند.»