تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٠ - رهنمودهايى از آيات

«در زمين آن گاه كه به/ ١٢٣ صلاح آمده است فساد مكنيد و خدا را از روى بيم و اميد بخوانيد و رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است».

از آيات مباركه قرآن چنين مستفاد مى‌شود كه كسانى كه دين را وسيله چپاول و استثمار ديگران مى‌گيرند يا از آن به عنوان مركبى در طريق مصالح مادى خود سوء استفاده مى‌كنند، دين را چنان كه بايد نفهميده‌اند، زيرا دين را كسى نيك درمى‌يابد كه نيكوكار باشد و دور از شهوات و هواهايش. «و اين قرآن را كه براى مؤمنان شفا و رحمت است نازل مى‌كنيم ولى كافران را جز زيان نيفزايد».

با آن كه همگان احسان را تمجيد مى‌كنند ولى چون به مرحله عمل مى‌رسد خود از آن پرهيز مى‌كنند. پس چگونه اين صفت را در خود به وجود آوريم و بارور سازيم؟

به وسيله نماز. زيرا نماز در انسان انگيزه‌هاى احسان را به وجود مى‌آورد و به زكات كه سبب پاكى دل از حب ذات مى‌شود، همان گونه كه باعث پاك شدن مال است و نيز به وسيله يقين. هر چه انسان به حقايق بيشتر برسد، مثل يقين به مرگ و يقين به روز جزا دست عطايش گشاده‌تر مى‌شود و بيشتر به احسان روى مى‌آورد.

انسان بايد به اين حقيقت برسد كه چيزى را كه انفاق مى‌كند به هدر نمى‌رود، بلكه به صورت بهشتهايى كه خدا براى پرهيزگاران مهيا كرده است به او باز مى‌گردد. پس احسان و انفاق در حق ديگران خود فايده‌اش از آنچه براى خود خرج مى‌كند بهتر است و سودمندتر.

در سيره رسول اللَّه (ص) آمده است كه آن حضرت گوسفندى ذبح كرد و تصدق كرد. جز شانه‌اش چيزى باقى نماند. عايشه او را گفت: يا رسول اللَّه جز شانه‌اش هيچ باقى نمانده است. حضرت در جواب فرمود: هيچ جز شانه‌اش هدر نشده، زيرا او مى‌دانست كه آنچه انسان خود مى‌خورد و بدان متنعم مى‌شود تمام شده و هدر رفته است و آنچه در راه خدا انفاق مى‌كند باقى مى‌ماند و در روز قيامت جز عمل صالح از هيچ چيز فايده‌اى به آدمى نرسد.

/ ١٢٤ در پايان اين درس قرآن از آنان كه در سمت ديگر قرار دارند سخن مى‌گويد.