پس اگر بگوییم : " انسان ، خندان است " ، " اسب خندان نیست " تناقض نیست ، زیرا موضوعها وحدت ندارند ، و اگر بگوییم : " انسان‌ خندان است " ، " انسان چهار پا نیست " تناقض نیست ، زیرا محمولها وحدت ندارند ، اگر بگوییم : " اگر کسوف رخ دهد نماز آیات واجب است‌ و اگر رخ ندهد نماز آیات واجب نیست " تناقض نیست زیرا شرطها مختلف‌اند . اگر بگوییم : " انسان در روز نمی‌ترسد " ، " انسان در شب‌ می‌ترسد " تناقض نیست ، زیرا زمانها مختلف‌اند . اگر بگوییم : " وزن‌ یک لیتر آب در روی زمین یک کیلوگرم است و در فضای بالا مثلا نیم‌ کیلوگرم است " تناقض نیست ، زیرا مکانها مختلف‌اند . " علم انسان‌ متغیر است " ، " علم خدا متغیر نیست " تناقض نیست ، زیرا اضافه‌ها ، یعنی مضاف‌الیه‌های دو موضوع مختلفند . اگر بگوییم : " کل مساحت تهران‌ ١٦٠٠ کیلومتر مربع است " و " بخشی از مساحت تهران ( مثلا شرق تهران ) ١٦٠٠ کیلومتر مربع نیست " تناقض نیست ، زیرا از لحاظ جزء و کل‌ مختلف‌اند . اگر بگوییم : " هر نوزاد انسان بالقوه مجتهد است " ، و " بعضی از نوزادهای انسان بالفعل مجتهد نیستند " تناقض نیست ، زیرا از لحاظ قوه و فعلیت اختلاف