٣ - فصل . ٤ - عرض عام . ٥ - عرض خاص . زیرا یا آن کلی عین ذات و ماهیت افراد خود است و یا جزء ذات و یا خارج از ذات ، و آنکه جزء ذات افراد خود است یا اعم است از ذات و یا مساوی است با ذات ، و همچنین اگر خارج از ذات باشد یا اعم از ذات‌ است یا مساوی با ذات . آن کلی که تمام ذات و تمام ماهیت افراد است‌ نوع است ، و آن کلی که جزء ذات افراد خود است ولی جزء اعم است جنس‌ است ، و آن کلی که خارج از ذات افراد است ولی اعم از ذات افراد است‌ عرض عام است ، و آن کلی که خارج از ذات افراد است ولی مساوی با ذات‌ است عرض خاص است . اول : مانند انسان ، که معنی انسانیت بیان کننده تمام ذات و ماهیت‌ افراد خود است . یعنی چیزی در ذات و ماهیت افراد ( انسان ) نیست که‌ مفهوم انسان شامل آن نباشد . همچنین مفهوم و معنی خط که بیان کننده تمام‌ ذات و ماهیت افراد خود است . دوم : مانند حیوان ، که بیان کننده جزئی از ذات افراد خود است ، زیرا افراد حیوان از قبیل زید و عمرو و اسب و گوسفند و غیره حیوان‌اند و چیز دیگر ، یعنی ماهیت و ذات آنها را حیوان تشکیل می‌دهد به علاوه یک چیز دیگر ، مثلا ناطق در انسانها . و مانند " کم " که جزء ذات افراد خود از قبیل خط و سطح و حجم