کهن‌ترین مسأله فلسفه ، مسأله علت و معلول است . در هر سیستم فلسفی‌ نام علت و معلول برده می‌شود ، بر خلاف اصالت وجود یا وجود ذهنی که در برخی سیستمهای فلسفی جایگاه بلندی دارد و برخی از سیستمهای فلسفی دیگر کوچکترین آگاهی از آن ندارند و یا بحث قوه و فعل که در فلسفه ارسطو نقش‌ مهمی ایفا می‌کند و یا بحث ثابت و متغیر که در فلسفه صدرالمتألهین مقام‌ شایسته‌ای یافته است . " علیت " نوعی رابطه است میان دو شی‌ء که یکی را علت و دیگری را معلول می‌خوانیم ، اما عمیق‌ترین رابطه‌ها . رابطه علت و معلول این است که‌ علت ، وجود دهنده معلول است . آنچه معلول از علت دریافت می‌کند تمام‌ هستی و واقعیت خویش است . لهذا اگر علت نبود معلول نبود . ما چنین‌ رابطه‌ای در جای دیگر سراغ نداریم که اگر یکی از دو طرف رابطه نبود دیگری‌ هم نباشد . علیهذا نیاز معلول به علت ، شدیدترین نیازها است ، نیاز در اصل هستی . بنابراین اگر بخواهیم علت را تعریف کنیم باید بگوییم : "