آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧
جواب این چرا و این تفاوت را فلسفه میدهد نه منطق . پس علم صورتی از معلوم است در ذهن . لهذا در تعریف علم و ادراک گفته شده : العلم هو الصوره الحاصلة من الشیء عند العقل . یعنی ادراک عبارت است از صورتی که از یک شیء در ذهن پدید میآید . انقسام علم به تصور و تصدیق از این جهت است که علم ما به اشیاء ، گاهی به این شکل است که ذهن ما حکم میکند به وجود یا عدم نسبتی میان اشیاء ، یعنی علم ما به شکل قضاوت میان دو چیز است و حالت قضائی دارد ، و گاهی به این شکل نیست . اول مثل علم ما به این که هوا گرم است یا هوا گرم نیست ، راستی خوب است ، دروغ خوب نیست . تصدیق عبارت است از قضاوت ذهن میان دو شیء . این حالت قضائی ذهن را تصدیق مینامند . اما ذهن همیشه در ارتباط علمی خود با اشیاء ، حالت قضائی به خود نمیگیرد . گاهی آنها را از نظر میگذراند بدون آنکه حکمی درباره آنها بکند . در صورتی هم که حالت قضائی به خود میگیرد و میان دو شیء حکم میکند ، حکم و قضاوت یک چیز است که تصدیق نامیده میشود و صورتهایی که از محکوم علیه و محکوم به یعنی دو چیزی که ذهن میان آنها حکم کرده است ( در ذهن حاصل میشود ) چیز دیگر است . صورتهایی که ذهن میان آنها حکم میکند تصور است . پس وقتی که در ذهن خود حکم میکنیم به اینکه هوا گرم است ، آن حکم تصدیق است ، و اما صورت ذهنی هوا و صورت