آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢
است : گاهی واقعا مربوط به خود او است ، و گاهی مربوط به خود او نیست بلکه مربوط به چیزی است که با او یگانگی دارد . مثلا میخواهیم در احوال انسان بحث کنیم . خواه ناخواه از آن جهت که انسان حیوان هم هست و با حیوان یگانگی دارد ، خواص حیوان هم در او جمع است . از اینرو کلمه عرض ذاتی را به کار بردهاند و آن کلمه را با تعریفی مخصوص مشخص کردهاند که این اشتباه از بین برود و به اصطلاح عوارض غریبه خارج شود . اما این که تعریف عرض ذاتی چیست ؟ از حدود این درسها خارج است . اکنون ببینیم آیا لازم است که هر علمی موضوع معینی داشته باشد یا نه ؟ چیزی که قطعی و مسلم است اینست که مسائل علوم از لحاظ ارتباط با یکدیگر همه یک جور نیستند . هر عدهای از مسائل مثل اینست که یک خانواده مخصوص میباشند ، و باز یک عده دیگر ، خانواده دیگر ، همچنانکه مجموعی از خانوادهها احیانا در حکم یک فامیلاند و مجموعی دیگر از خانوادهها در حکم فامیل دیگر . مثلا یک سلسله مسائلی که مسائل حساب نامیده میشوند رابطهشان با یکدیگر آنقدر نزدیک است که در حکم افراد یک خانوادهاند ، و یک عده مسائل دیگر که هندسه نامیده میشوند افراد یک خانواده دیگر به شمار میروند . خانواده حساب و خانواده هندسه با یکدیگر قرابت دارند و جزء یک فامیل به شمار میروند که آنها را ریاضیات مینامیم .