در تعریف قیاس گفته‌اند : " قول مولف من قضایا بحیث یلزم عنه لذاته‌ قول آخر " یعنی قیاس مجموعه‌ای فراهم آمده از چند قضیه است که به صورت‌ یک واحد در آمده و به نحوی است که لازمه قبول آنها ، قبول یک قضیه دیگر است . بعدا که درباره ارزش قیاس بحث می‌کنیم ، فکر را به تفصیل تعریف‌ خواهیم کرد . اینجا ناچاریم اشاره کنیم که : فکر عبارت است از نوعی عمل‌ ذهن روی معلومات و اندوخته‌های قبلی برای دست یابی به یک نتیجه و تبدیل‌ یک مجهول به یک معلوم . بنابراین از تعریفی که برای قیاس کردیم معلوم‌ شد که قیاس خود نوعی فکر است . فکر اعم است از این که در مورد تصورات باشد و یا در مورد تصدیقات . و در مورد تصدیقات هم فکر به سه نحو می‌تواند صورت گیرد ، که یکی از آن‌ سه صورت قیاس است . پس فکر اعم از قیاس است . به علاوه " فکر " به‌ عمل ذهن از آن جهت که نوعی کار و فعالیت است اطلاق می‌شود ، اما قیاس‌ به محتوای فکر که عبارت است از چند قضیه با نظم و ارتباط خاص اطلاق‌ می‌گردد . اقسام حجت : حجت به نوبه خود بر سه قسم است . یعنی آنجا که می‌خواهیم‌ از قضیه یا قضایایی معلومه ، به قضیه‌ای مجهول دست بیابیم ، سیر ذهن ما به سه گونه ممکن است : ١ - از جزئی به جزئی ، و به عبارت بهتر از متباین به متباین . در این‌ حال سیر ذهن ما افقی خواهد بود . یعنی از نقطه‌ای به