آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١
اما اگر اصطلاح غیر شایع را بگیریم و منظورمان از فلسفه همان علمی باشد که قدما آنرا فلسفه حقیقی و یا فلسفه اولی و یا علم اعلی میخواندند فلسفه تعریف خاص دارد و پاسخ سؤال ( فلسفه چیست ؟ ) این است که فلسفه عبارتست از : ( علم به احوال موجود از آن جهت که موجود است نه از آن جهت که تعین خاص دارد ، مثلا جسم است ، یا کم است یا کیف است ، یا انسان است ، یا گیاه است و غیره ) . توضیح مطلب این است که اطلاعات ما درباره اشیاء دو گونه است : یا مخصوص است به نوع و یا جنس معینی و به عبارت دیگر درباره احوال و احکام و عوارض خاص یک نوع و یا یک جنس معین است ، مثل علم ما به احکام اعداد ، و یا احکام مقادیر ، و یا احوال و آثار گیاهان و یا احوال و آثار و احکام بدن انسان ، و امثال اینها که اول را علم حساب یا عددشناسی مینامیم ، و دوم را علم هندسه یا مقدار شناسی ، و سوم را علم گیاه شناسی ، و چهارم را علم پزشکی یا بدن شناسی ، و همچنین سایر علوم از قبیل آسمان شناسی ، زمین شناسی ، معدن شناسی ، حیوان شناسی ، روانشناسی ، جامعه شناسی ، اتم شناسی و غیره . و یا مخصوص به نوع خاص نیست ، یعنی موجود از آن جهت که نوع خاص است آن احوال و احکام و آثار را ندارد ، بلکه از آن جهت دارای آن احکام و احوال و آثار است که ( موجود ) است . به عبارت دیگر جهان گاهی از نظر کثرت و موضوعات جدا جدا مورد مطالعه قرار میگیرد و گاهی از جهت وحدت ، یعنی ( موجود ) را از آن جهت که موجود است به عنوان یک ( واحد ) در نظر