آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٣
حجابی نباشد . ٢ - سفر بالحق فی الحق . این مرحله دوم است . پس از آنکه سالک ذات حق را از نزدیک شناخت به کمک خود او به سیر در شؤون و کمالات و اسماء و صفات او میپردازد . ٣ - سیر من الحق الی الخلق بالحق . در این سیر ، سالک به خلق و میان مردم بازگشت میکند ، اما بازگشتش به معنی جدا شدن و دور شدن از ذات حق نیست ، ذات حق را با همه چیز و در همه چیز میبیند . ٤ - سیر فی الخلق بالحق . در این سیر سالک به ارشاد و هدایت مردم ، به دستگیری مردم و رساندن آنها به حق میپردازد . صدرالمتألهین ، مسائل فلسفه را به اعتبار این که فکر نوعی سلوک است ولی ذهنی ، به چهار دسته تقسیم کرد : ١ - مسائلی که پایه و مقدمه مبحث توحیدند و در حقیقت سیر فکر ما است از خلق به حق ( امور عامه فلسفه ) . ٢ - مباحث توحید و خداشناسی و صفات الهی ( سیر بالحق فی الحق ) . ٣ - مباحث افعال باری، عوالم کلی وجود (سیر من الحق الی الخلق بالحق). ٤ - مباحث نفس و معاد ( سیر فی الخلق بالحق ) . کتاب اسفار اربعه که به معنی " سفرهای چهارگانه " است بر اساس همین نظام و ترتیب است . صدرالمتألهین که سیستم خاص فلسفی خویش را " حکمت متعالیه " نام نهاد ، فلسفه مشهور و متداول ، اعم از اشراقی و مشائی