یک کلی از راه تجربه چند مورد معدود به دست آمد با یک قیاس به سایر موارد تعمیم داده می‌شود . اما اگر منظور این است که علم به کبرا علم اجمالی به همه جزئیات و از آن جمله نتیجه است ، و به اصطلاح علم به نتیجه در علم به کبرا منطوی است‌ ، مطلب درستی است ولی آنچه در نتیجه مطلوب است و قیاس به خاطر آن‌ تشکیل می‌شود علم تفصیلی به نتیجه است نه علم بسیط اجمالی و انطواعی . پس در واقع در هر قیاسی علم تفصیلی به نتیجه موقوف است به علم اجمالی‌ و انطوائی به نتیجه در ضمن کبرا ، و این مانعی ندارد و دور نیست زیرا دو گونه علم است . پاسخی که بوعلی به ابوسعید داد همین بود که علم به نتیجه ، در نتیجه‌ تفصیلی است ، و علم به نتیجه در ضمن کبرا ، اجمالی و انطوائی است ، و اینها دو گونه علم‌اند . ٢ - هر قیاس یا تکرار معلوم است و یا مصادره به مطلوب ، زیرا آنگاه‌ که قیاس تشکیل داده می‌گوییم : هر انسان حیوان است . و هر حیوان جسم است . پس هر انسان جسم است . یا این است که در ضمن قضیه " هر حیوان جسم است " ( کبرا ) می‌دانیم‌ که انسان نیز که یکی از انواع حیوانات است جسم است ، یا نمی‌دانیم ؟ اگر می‌دانیم پس نتیجه قبلا در کبرا معلوم بود و بار دیگر تکرار شده است‌ ، پس نتیجه تکرار همان چیزی است که در کبرا معلوم است و چیز جدیدی‌ نیست . و اگر مجهول