آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٤
" حد مشترک " است ، یعنی حد مشترک است که اصغر و اکبر را به یکدیگر پیوند میدهد . این رابط و حد مشترک ، اصطلاحا " حد وسط " نامیده میشود . مثلا در قیاس ذیل : آهن فلز است . فلز در حرارت منبسط میشود . پس آهن در حرارت منبسط میشود . " فلز " نقش رابط و حد وسط و یا حد مشترک را دارد . حد وسط یا حد مشترک ضرورتا باید در صغرا و کبرا تکرار شود ، یعنی هم باید در صغرا وجود داشته باشد و هم در کبرا . و چنانکه میبینیم مجموعا صغرا و کبرا از سه رکن تشکیل میشوند که اینها را " حدود قیاس " مینامند : ١ - حد اصغر . ٢ - حد اکبر . ٣ - حد وسط یا حد مشترک . حد وسط ، رابطه پیوند اکبر به اصغر است ، و هم او است که در هر دو مقدمه وجود دارد و سبب میشود که مقدمتین با یکدیگر بیگانه نباشند . اکنون میگوییم قیاس اقترانی به اعتبار نحوه قرار گرفتن حد وسط در صغرا و کبرا چهار صورت و شکل مختلف پیدا میکند که به شکلهای چهارگانه معروف است .
شکل اول :
اگر حد وسط ، محمول در صغرا و موضوع در کبرا قرار گیرد