بحث در حدوث و قدم جهان ، تشاجر سختی میان فلاسفه و متکلمین برانگیخته‌ است . غزالی که در بیشتر مباحث مذاق عرفان و تصوف دارد و در کمترین‌ آنها مذاق کلامی دارد ، بوعلی سینا را به سبب چند مسأله که یکی از آنها قدم عالم است تکفیر می‌کند . غزالی کتاب معروفی دارد به نام " تهافت‌ الفلاسفه " . در این کتاب بیست مسأله را بر فلاسفه مورد ایراد قرار داده‌ است و به عقیده خود تناقض گوئیهای فلاسفه را آشکار کرده است . ابن رشد اندلسی به غزالی پاسخ گفته است و نام کتاب خویش را " تهافت التهافت‌ " گذاشته است . متکلمین می‌گویند اگر چیزی حادث نباشد و قدیم باشد ، یعنی همیشه بوده و هیچگاه نبوده که نبوده است ، آن چیز به هیچ وجه نیازمند به خالق و علت‌ نیست . پس اگر فرض کنیم که غیر از ذات حق اشیاء دیگر هم وجود دارند که قدیم‌اند ، طبعا آنها بی‌نیاز از خالق می‌باشند . پس در حقیقت آنها هم‌ مانند خداوند واجب الوجود بالذات‌اند ، ولی براهینی که حکم می‌کند که‌ واجب الوجود بالذات واحد است اجازه نمی‌دهد که ما به بیش از یک واجب‌ الوجود قائل شویم . پس بیش از یک قدیم وجود ندارد و هر چه غیر از او است حادث است . پس جهان ، اعم از مجرد و مادی ، و اعم از اصول و فروع‌ ، و اعم از انواع و افراد ، و اعم از کل و اجزاء ، و اعم از ماده و صورت‌ ، و اعم از پیدا و ناپیدا حادث است . فلاسفه به متکلمین پاسخ محکم داده‌اند ، گفته‌اند که همه اشتباه شما در یک مطلب است و آن این است که پنداشته‌اید اگر