مختلف استعمال می‌شود که بعضی از آن معانی از بعضی دیگر وسیعتر و یا محدودتر است ، باید بگوییم که مقصود از علوم اسلامی که بنا است کلیاتی‌ از آن گفته شود ، همان است که در شماره ٣ تعریف کردیم ، یعنی علومی که‌ به نوعی از نظر اسلام " فریضه " محسوب می‌شود و در فرهنگ و تمدن اسلامی‌ سابقه طولانی دارد و مسلمانان آن علوم را از آن جهت که به رفع یک نیاز کمک می‌کرده و وسیله انجام یک فریضه بوده محترم و مقدس می‌شمرده‌اند . در این درس که اولین درس ما است لازم است دانشجویان عزیز از هم‌ اکنون یک نکته را بدانند و در پی جستجو و تحقیق بیشتر برآیند و خویشتن‌ را کاملا مجهز سازند ، و آن این که فرهنگ اسلامی خود یک فرهنگ ویژه و خاصی است در میان فرهنگهای جهان ، با یک روح خاص و یک سلسله مشخصات‌ مخصوص به خود . برای این که یک فرهنگ را بشناسیم که آیا اصالت و شخصیت مستقل دارد و از روح و حیات ویژه‌ای برخوردار است و یا صرفا التقاطی است از فرهنگهای دیگر و احیانا ادامه و استمرار فرهنگهای پیشین‌ است ، لازم است انگیزه‌های حاکم بر آن فرهنگ ، جهت و حرکت ، آهنگ رشد ، و همچنین عناصر برجسته آن را زیر نظر بگیریم . اگر فرهنگی از انگیزه‌هائی ویژه برخوردار باشد ، جهت و حرکت مخصوص به خود داشته باشد ، آهنگ حرکتش با آهنگ حرکت سایر فرهنگها متفاوت باشد ، عناصر ویژه‌ای‌ وارد کند و آن عناصر برجستگی خاصی داشته باشد ، دلیل بر این است که آن‌ فرهنگ اصالت و شخصیت دارد .