آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٩
بحثی نیست ، سخن در این است که چه تغییراتی تدریجی و زمانی است و چه تغییراتی دفعی و آنی . تغییرات تدریجی در این فلسفه به نام حرکت نامیده میشود و تغییرات دفعی به نام کون و فساد ، یعنی به وجود آمدن دفعی به نام ( کون ) خوانده میشود و فانی شدن دفعی به نام ( فساد ) . و چون از نظر ارسطو و پیروان او تغییرات اساسی جهان مخصوصا تغییراتی که در جوهرها رخ میدهد ، همه دفعی است ، این جهان را جهان کون و فساد میخواندند . آنجا که تغییرات ، دفعی است ، یعنی صرفا در یک لحظه صورت میگیرد ، در غیر آن لحظه ثبات برقرار است . پس اگر تغییرات را دفعی بدانیم ، نظر به این که آن تغییرات در یک " آن " صورت میگیرد و در غیر آن " آن " یعنی در " زمان " ثابتاند ، اینچنین متغیراتی متغیر نسبی و ثابت نسبی میباشند . پس اگر تغییر ، به نحو حرکت باشد تغییر مطلق است و اگر تغییر به نحو کون و فساد و به نحو آنی باشد ، تغییر نسبی است . پس ، از نظر ارسطوئیان اگر چه شیء ثابت یکنواخت مطلق در طبیعت وجود ندارد ( بر خلاف نظر ذیمقراطیسیان ) بلکه همه چیز متغیر است ، اما نظر به این که عمده در طبیعت جوهرها هستند و جوهرها تغییراتشان دفعی است پس جهان ، ثبات نسبی و تغییر نسبی دارد و ثبات بیش از تغییر بر جهان حاکم است . ارسطو و ارسطوئیان - چنانکه میدانیم - اشیاء را به نحو خاصی دسته بندی کردهاند و مجموعا اشیاء را داخل ( یا تحت ) ده جنس اصلی که آنها را مقوله مینامند دانستهاند به این ترتیب : مقوله جوهر ، مقوله کم ، مقوله کیف ، مقوله این ، مقوله وضع ، مقوله متی ،