قدم " ، " ثابت و متغیر " ، " علت و معلول " و " وجوب و امکان و امتناع " مورد بحث قرار گرفته است . در هر قسمت ، استاد - چنانکه شیوه همیشگی ایشان بود - اشارات تاریخی‌ را فروگذار نکرده و بدون اقامه براهین ، نحوه برخورد فلاسفه مسلمان را با مفاهیم مورد نظر بیان کرده‌اند . این جزوه ، چنان که استاد نیز توجه داشتند ، محتاج تجدید نظر و تکمیل‌ بود . شرح و بحثی که درباره مفاهیم آمده ، همه جا یکسان و یک اندازه‌ نیست . در بعضی موارد ، نظیر بحث پیرامون تضاد و حرکت ، پس از نخستین‌ تقریر ، مطالبی افزوده‌اند که با اختصار سایر موارد هماهنگ نیست . مهم‌ این است که این چزوه با همه فراز و فرودی که در آن است مانند بسیاری از آثار بزرگواز ، ابتکاری و راهگشاست . اهمیت آنان در این است که برای نخستین بار ، خواننده‌ای که از فلسفه‌ اسلامی هیچ نمی‌داند می‌تواند بدون فرو افتادن در دشواریهای فنی و بحثهای‌ استدلالی طولانی ، طعم این فلسفه را بچشد وبا آن آشنا شود . شاید این‌ نخستین بار باشد که یکی از استادان مسلم فلسفه اسلامی به طرح بحثهایی کلی‌ و تاریخی و مقایسه‌ای درباره فلسفه اسلامی می‌پردازد . مستشرقان و استادان‌ غرببی فلسفه اسلامی در این باب آثاری تألیف کرده‌اند اما آنان فلسفه‌ اسلامی را از مسیر و مجرای اصیل آن دریافت نکرده‌اند . این گونه توضیحات‌ در میان استادان قدیم ما نیز معمول نبوده است . هر چند این جزوه ، جزوه کوچکی است از اندیشه‌هایی که مطهری از این دست‌ در سینه داشت ، با این همه ، در ضمن آن