علم قدیم با علم جدید ، مثلا طب قدیم و طب جدید ، هندسه قدیم ، هندسه‌ جدید ، علم النفس قدیم و علم النفس جدید ، گیاه شناسی قدیم و گیاه‌ شناسی جدید و . . . تفاوت ماهوی ندارند ، یعنی چنین نیست که مثلا کلمه ( طب ) در قدیم نام یک علم بود و در جدید نام یک علم دیگر . طب قدیم و طب جدید هر دو دارای تعریف واحد هستند . ( طب ) به هر حال عبارت است‌ از معرفت احوال و عوارض بدن انسان . تفاوت طب قدیم و طب جدید یکی در شیوه تحقیق مسائل است که طب جدید از طب قدیم تجربی‌تر است و طب قدیم از طب جدید استدلالی‌تر و قیاسی‌تر است ، و دیگر در نقص و کمال است ، یعنی طب قدیم ناقص‌تر و طب جدید کاملتر است . و همچنین سایر علوم . اما ( فلسفه ) در قدیم و جدید یک نام است برای معانی مختلف و گوناگون ، و به حسب هر معنی تعریف جداگانه دارد . چنانکه خواندیم در قدیم گاهی کلمه فلسفه نام ( مطلق علم عقلی ) بود و گاهی این نام اختصاص‌ می‌یافت به یکی از شعب یعنی علم مابعدالطبیعه یا فلسفه اولی ، و در جدید این نام به معانی متعدد اطلاق شده و بر حسب هر معنی یک تعریف جداگانه‌ دارد .

جدا شدن علوم از فلسفه :

یک غلط فاحش رایج در زمان ما که از غرب سرچشمه گرفته است و در میان‌ مقلدان شرقی غربیان نیز شایع است ، افسانه جدا شدن علوم از فلسفه است . یک تغییر و تحول لفظی که به