آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٥
بپرسیم ( معنی این لفظ چیست ؟ ) معنی لفظ را میدانیم ولی حقیقت و کنه معنی بر ما مجهول است . سؤال از حقیقت و کنه معنی است . مثلا اگر بپرسیم : ( انسان چیست ؟ ) مقصود این نیست که لغت انسان برای چه معنی وضع شده است . همه میدانیم که لغت انسان برای همین موجود خاص دوپای راست اندام سخنگو وضع شده است . بلکه سؤال از این است که ماهیت و حقیقت انسان چیست ؟ بدیهی است که پاسخ صحیح چنین سؤالی جز یک چیز نمیتواند باشد . یعنی ممکن نیست که چند پاسخ متعدد همه صحیح باشد . پاسخی که به اینگونه سؤالات داده میشود ( تعریف حقیقی ) خوانده میشود . تعریف لفظی بر تعریف حقیقی مقدم است . یعنی اول باید مفهوم لفظ را مشخص کرد و سپس آن معنی مشخص شده را تعریف حقیقی کرد . والا موجب مغالطه و مشاجرههای بیجا خواهد شد . زیرا اگر لفظی معانی لغوی یا اصطلاحی متعددی داشته باشد و این تعدد معانی مغفول عنه باشد ، هر دستهای ممکن است معنی و اصطلاح خاصی را منظور نظر قرار دهند و آن را تعریف کنند ، غافل از این که هر کدام از اینها چیزی را در نظر دارد غیر از آن چیزی که دیگری در نظر گرفته است و بیجهت با یکدیگر مشاجره میکنند . عدم تفکیک معنی لفظ از حقیقت معنی موجب میگردد که احیانا تحولات و تطوراتی که در معنی لفظ پدید آمده است به حساب حقیقت معنی گذاشته شود . مثلا ممکن است لفظ خاصی ابتدا در