علم النفسی جدید روی ذهن و فعالیتهای ذهن ، محکوم و مطرود است . به‌ عبارت دیگر ، تفکر قیاسی بی‌اساس است و یگانه راه تفکر ، استقراء است. این اشکال بیان عالمانه مطلبی است که ضمن اشکالات گذشته گفته می‌شد . پاسخش این است که محصور ساختن حرکت ذهن به حرکت صعودی به هیچ وجه‌ صحیح نیست . زیرا اولا چنان که مکرر گفته‌ایم خود تجربه و نتیجه گیری علمی‌ از امور تجربی بهترین گواه است که ذهن هم سیر صعودی دارد هم سیر نزولی . زیرا ذهن از آزمایش در چندین مورد یک قاعده کلی استنباط می‌کند و به این‌ وسیله سیر صعودی می‌کند . سپس در سایر موارد همین قاعده کلی را به صورت‌ قیاسی تعمیم می‌دهد و سیر نزولی و قیاسی می‌نماید . به علاوه همه اصول قطعی ذهن انسان ، تجربی و حسی نیستند . حکم ذهن به‌ اینکه " دو باطل است " و یا " یک جسم در آن واحد در دو مکان مختلف‌ محال است وجود داشته باشد " و دهها امثال اینها که حکم مورد نظر ، امتناع یا ضرورت است ، به هیچ وجه نمی‌تواند حسی ، استقرائی یا تجربی‌ بوده باشد . عجبا خود این استدلال که می‌گوید قیاس ، انتقال از کلی به جزئی است و انتقال از کلی به جزئی ، غلط و ناممکن است ( پس قیاس غلط و ناممکن‌ است ) یک استدلال قیاسی است و از نوع سیر نزولی است . چگونه استدلال‌ کننده می‌خواهد با قیاس که علی الفرض در نظر او باطل است قیاس را ابطال کند ؟ اگر قیاس باطل است این قیاس هم باطل است . پس دلیلی بر بطلان قیاس