آشنایی با علوم اسلامی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤
بطلمیوسی ، اما صاحبنظران میدانند که منطق ارسطو بر خلاف هیئت بطلمیوسی مقاومت کرده و نه تنها هنوز هم طرفدارانی دارد ، مخالفان نیز اعتراف دارند که لااقل قسمتی از آن درست است . منطق ریاضی جدید علیرغم ادعای بعضی از طرفداران آن ، متمم و مکمل منطق ارسطویی و امتداد آن است نه فسخ کننده آن . ایرادهایی که منطقیون ریاضی بر منطق ارسطویی گرفتهاند فرضا از طرف خود ارسطو به آن ایرادها توجهی نشده باشد ، سالها قبل از این منطقیون ، از طرف شارحان و مکملان اصیل منطق ارسطویی مانند ابن سینا بدانها توجه شده و رفع نقص شده است . در جهان اروپا افرادی که در مبارزه با منطق ارسطویی شاخص شمرده میشوند زیادند و از آنها فرنسیس بیکن ، دکارت ، پوانکاره ، استوارت میل ، و در عصر ما برتراند راسل را باید نام برد . ما در اینجا ناچاریم قبل از آن که به طرح ایرادها و اشکالها و جواب آنها بپردازیم ، بحثی را که معمولا در ابتدا طرح میکنند و ما عمدا تأخیر انداختیم طرح نمائیم ، و آن تعریف فکر است . از آن جهت لازم است تعریف و ماهیت فکر روشن شود که قیاس خود نوعی تفکر است ، و گفتیم که عمدتا بحثهای طرفداران یا مخالفان منطق ارسطویی درباره ارزش قیاس است و در واقع درباره ارزش این نوع تفکر است . مخالفان برای این نوع تفکر صحیح ارزشی قائل نیستند ، و طرفداران مدعی هستند که نه تنها تفکر قیاسی با ارزش است ، بلکه هر نوع تفکر دیگر ولو به صورت پنهان و نا آگاه مبتنی بر تفکر قیاسی است .