برگزيده‌هايى از ترجمه تاريخ طبرى مى‌پردازيم تا ضمن آشنايى با شيوه نگارشى آن از چند و چون اخبارى كه روايت مى‌كند آگاه شويم.
در ترجمه چاپى ابوعلى محمّد بن محمّد بلعمى از تاريخ الرّسل و الملوك طبرى با عنوان تاريخنامه طبرى «١» هفده صفحه به جريان بيعت‌خواهى يزيد از امام حسين و اعزام مسلم بن عقيل به كوفه و «خبر مقتل حسين بن على- عليها السلام» و حدود چهل صفحه به جريان توّابين و خروج كوفيان به خونخواهى حسين بن على و ماجراى مختار بن ابى‌عبيد بن مسعود ثقفى و پايان كار توّابين اختصاص داده شده كه جمعاً بالغ بر پنجاه و هفت صفحه مى‌شود.
در قسمت «خبر وفات معاويه» و «خبر پادشاهى يزيد بن معاويه» آمده است:
و چون سال شصت اندر آمد، به ماه رجب اندر معاويه بمرد و اندر بيمارى وصيّت كرد و يزيد را گفت: اى پسر! بدان كه من هر چه ببايست كردن بكردم و گردن عرب نرم گردانيدم و مبارزان جهان كم كردم و از همه خلق بيعت تو بستدم مگر از پنج تن و من تو را بگويم كه با هر كسى چه كن: امّا عبد الرّحمن ابى بكر مردى است كه لهو دوست دارد، او هر چه خواهد بده تا بدان مشغول باشد؛ عبداللّه بن عمر به عبادت مشغول است او خود مُلك نجويد؛ و عبداللّه بن الزُّبير از او باز مگرد تا بيعت كند كه او از همه بتر است؛ و حسين بن على به بيعت خوان، اگر بيعت كند هر چه خواهد بدهش و نيك دارش كه ما اين ولايت از ايشان داريم؛ پس اگر بيعت نكند خويشتن را از ايشان نگاه دار و اهل مكّه و مدينه را نيكو درا كه ايشان ناصر پدر تو بودند. «٢»
و يزيد پس از مرگ پدرش نامه‌اى به وليد بن عُتبه مى‌نويسد تا از حسين بن على (ع)، عبدالرّحمن ابى بكر، عبداللّه بن عمر و عبداللّه بن زبير كه در مدينه سكونت داشتند براى او بيعت بگيرد و او با مشورت مروان حَكم چنين مى‌كند:
چون نامه يزيد به وليد ابن عُتبه رسيد، مروان حكم را بخواند و با او مشورت كرد. مروان گفت:
معاويه مرا وصيّت كرده است كه اين چهار تن را مجنبان و مرنجان و ليكن تو نصيحت اميرالمؤمنين (: يزيد) را باز مدار، اين چهار تن را بخوان اگر بيعت نكنند و گويند تا بنگريم، تو بدان هم داستان مباش و هر چهار را بكش (!) «٣»