محمّد بن محمد الوزير البلعمى به فرمان امير منصور بن نوح السّامانى كه بر زبان ابى الحسن الفايق الخاصّه پيغام داد در سنه اثنى و خمسين و ثلاث مائه [: ٣٥٢ ق.]. «١»
ابو على محمد بن محمد بلعمى به هنگام ترجمه تاريخ طبرى براى پرهيز از تكرار مكرّرات و نيز دورى از دامنه‌دار شدن سخن، اسامى راويان و اسناد پياپى مذكور در آن را حذف كرده است و از ذكر روايات مختلف در يك مورد كه در اصل عربى ذكر شده مترجم احتراز نموده و از اختلاف روايت‌ها بر يك روايت كه در نزد مؤلّف يا مترجم، ترجّح «٢» [: مرجّح‌] به نظر رسيده اكتفا جسته است و نيز هر جا كه روايتى ناقص يافته است آن را از مأخذهاى ديگر در متن كتاب نقل كرده و اشاره نموده است كه پسر جرير (: طبرى) اين روايت را نياورده بود و ما آن را آورديم مانند مقدّمه مفّصلى از بَدوِ تاريخ داستان بهرام چوبين در سلطنت هرمز و نظاير آنها و اينكه نسخه‌هاى فعلى كوچك و ناقص به نظر مى‌رسد از آن است كه به تدريج كاتبان هر نسخه چيزى از آن انداخته‌اند. «٣»
١- ١. شيوه نگارشى ترجمه بلعمى از تاريخ طبرى‌
شيوه نگارشى ترجمه تاريخ طبرى به زبان فارسى همان سبكى است كه در دوره سامانيان (٣٠٠- ٤٥٠ ه ق) متداول بوده است.
اين تر
پژوهشى در مقتل‌هاى فارسى ٧٣ ٣ - ١. برگزيده‌هايى از تاريخنامه طبرى ..... ص : ٦٦
جمه پس از مقدّمه ابو منصور المعمّرى از بزرگان ادب سده چهارم بر «شاهنامه منثور» قديم‌ترين سند نثر فارسى، و قديم‌ترين متن تاريخى به زبان فارسى است كه قسمتى از آن مربوط به شكل‌گيرى نهضت حسينى و موضوعات مرتبط با قيام آن حضرت است. «از امتيازات ترجمه مذكور آن است كه بسيار مفصّل است و مى‌توان از آن درياى ژرف، گوهرهاى شگرف و نفايس و فوايد بى‌شمار به دامن كرد!» «٤» شاهنامه منثور همان شاهنامه‌اى است كه مأخذ حكيم ابو القاسم فردوسى در سرودن شاهنامه منظوم بوده، و پس از پايان يافتن كار شاهنامه فردوسى همان مقدّمه ابو منصور المعمرّى را با ضمايمى ديگر به عنوان مقدّمه‌