خود مى‌خواهد و آنها را پل خويش مى‌شمارد، و از آنها بيشترين بهره‌ها را طلبكار است، و براى اين بهره‌بردارى، آنها را به رذالت كشانده، شخصيّتشان را شكسته، با سرگرمى‌ها تخديرشان كرده است. حسين (ع)، اين انسان آگاه، اين آگاه آزاد، و اين آزاد مسئول براى اين آزادى و آن حكومت مبارزه‌اش را شروع مى‌كند. اين مبارزه، اين درگيرى، قطعى است و اين درگيرى نه به خاطر سلطنت و پيروزى، و نه به خاطر قدرت و خودنمايى است، اين درگيرى ادامه آن بينش‌ها و آن شناخت‌ها و عقيده‌هاست.
اين دو بينش، اين دو روحيّه ناچار درگير مى‌شوند و حسين براى اين درگيرى حتمى، به پا مى‌خيزد، و براى تهيّه ياور مى‌كوشد .... «١»
٢- ٢٢. بررسى محتوايى دفتر «عاشورا»
اين اثر با وجود حجم كمى كه دارد و تعداد صفحات آن از ٧٢ صفحه تجاوز نمى‌كند؛ از بار فكرى و ارزشى بالايى برخوردار است.
صرف نظر از شيوه نگارشى آن- كه شيرين و جذّاب و رسا است- موضوعاتى كه در اين دفتر عنوان شده، هر كدام از آنها مى‌تواند موضوع يك تحقيق دامنه‌دار باشد.
مؤلّف در اين اثر سعى كرده است با طرح سؤال‌هاى اساسى، خواننده را به تفكّر وادارد و براى اين كه در اين تفكّر به بيراهه نرود، در قالب جملاتى كوتاه به راهنمايى او مى‌پردازد.
داستان «طف» ابعاد گوناگون دارد: ١- خطبه‌هاى انقلابى و نامه‌هاى دعوت به شهرها. ٢- كناره‌گيرى از درگيرى با والى مدينه و مكّه و كناره‌گيرى از شروع جنگ. ٣- طرز بيرون آمدن (از مدينه و مكّه) با آن همه غوغا و جنجال. ٤- گرفتن اموال و هداياى يزيد در ميان راه. ٥- طرح كناره‌گيرى و استسلام، آن هم حتّى پس از مرگ دوستان و خويشان، در كنار اين وجهه‌هاى گوناگون، سؤال‌هايى هست كه آيا امام با اين حركت‌ها هدفى دارد يا نه؟ اگر هدفى در پيش است، چيست؟ آيا شهادت و شفاعت؟ آيا مبارزه با ستم و امر به معروف؟ آيا مبارزه براى حكومت ولو اين كه يزيد در سطح ابوبكر باشد؟ كدام يك از اين هدف‌ها با طرز بيرون آمدن امام از مكّه و با طرح كناره‌گيرى او در آخر سازگارى دارد؟ آيا حسين از تنهايى خود خبر ندارد؟ آيا با