و اهل نظر اظهار كنند. لازم به يادآورى است كه در اين نوشتار كوشيده‌ام آنچه را كه در اين باره از كهنه و نو به رشته تحرير درآمده است، از نظر بگذرانم و با آگاهى از ثمره تلاش ديگران، خود نيز در نقل وقايع روشى انتخاب كنم، اگرچه در طول اين تحقيق مجالى به دست نيامده تا روش و دلايل خود را در گزينش و يا حذف روايت‌ها بيان نمايم؛ زيرا در نگاه نگارنده، آوردن مباحث استدلالى، متن را از يكنواختى بيرون مى‌برد و براى همگان سودمند نبود. البتّه بيشتر آنچه را كه متون معتبر و نخستين نقل كرده‌اند در اين كتاب آمده و به ندرت موردى حذف گرديده است؛ زيرا در بسيارى از موارد، روايت‌ها قابل جمع بوده‌اند و از نظر اصولى، مانعى براى اين كار در ميان نبوده است «١» ....
١- ١٩. برگزيده هايى از مقتل الشّمس‌
براى آشنايى با روش نگارشى اين مقتل، برگزيده‌هايى از آن را به عنوان نمونه نقل مى‌كنيم:
عمرو بن قيس مشرقى گفته است: من و پسر عمويم در منطقه قصر بنى مقاتل خدمت حسين (ع) رسيديم و بر او سلام كرديم. پسرعمويم به آن حضرت گفت: اين سياهى محاسن شما در اثر خضاب است يا آن كه رنگ موى شما به طور طبيعى سياه است؟ فرمود: با خضاب (آن را سياه نگه مى‌دارم)، زيرا موى ما بنى هاشم زود سفيد مى‌شود. آن گاه پرسيد: آيا به يارى من آمده‌ايد؟ من گفتم:
مردى عيالمندم، و مال بسيارى از مردم نيز در نزد من است؛ چون نمى‌دانم كار شما به كجا مى‌انجامد مى‌ترسم كه امانت مردم ضايع شود. پسر عمويم نيز مانند همين سخن را به زبان آورد. حسين (ع) فرمود: پس از اينجا برويد تا فرياد من را نشنويد و اثرى از من نبينيد كه به راستى هر كه فرياد ما را بشنود و يا (از دور) سياهى و شبح ما را ببيند، ولى درخواست ما را نپذيرد و به فرياد ما نرسد، بر خداى بلند مرتبه واجب است كه او را با خوارى به جهنّم اندازد.
ماجراى اين مرد، خاطره عافيت‌طلبى‌هاى مقدّس‌نماها را تداعى مى‌كند كه چگونه به هنگام خطر، يعنى آنجاها كه پاى فداكردن مال و جان به ميان مى‌آيد، امور كم اهميّت و گاه مستحبّى را دستاويز قرار مى‌دهند و خود را از صحنه به كنار مى‌كشند ... «٢»