يا اماه! وانَا اعلمُ انّى مقتولٌ مذبوحٌ ظُلماً وعُدواناً وقَد شاءَ عزّوجلّ ان يَرى‌ حَرمى و رَهْطى مُشرَّدين وَاطفالى مذبوحين مَأسورين مُقَيّدين و هم يَستَغيثونَ فَلا يَجِدونَ ناصرا ... (رك:
خرائج، ص ٢٦؛ مدينة المعاجز، ص ٢٤٤). «١»
مؤلّف پيش از ترجمه سخنان امام، اوّل به معناى واژه‌ها و تركيبات موجود در آنها مى‌پردازد، و اين بر ارزش كتاب افزوده است.
حَرم: زن و فرزند؛ رَهْط: به مجموع قوم و خويش غير از همسر گفته مى‌شود؛ مُشرّدين: (اسم مفعول از تشريد)، پراكنده نمودن، راندن شخص از وطن خويش؛ مأسورين (جمع مأسور مشتق از «اسر» اسير شدگان؛ مقيّدين: (اسم مفعول و جمع است از مادّه قيد) به زنجير كشيده شدگان؛ يستغيثون: (از استغاثه) استمداد، يارى طلبيدن.
و در ترجمه آن مى‌نگارد:
... مادرا! (فكر نكن كه از اين جريان تنها تو مطّلع هستى) خودِ من نيز بهتر از تو مى‌دانم كه از راه ظلم و ستم و از راه عداوت و دشمنى كشته خواهم شد و سرم از تنم جدا خواهد گرديد، و خداوند بزرگ چنين خواسته است كه حرم و اهل‌بيت من آواره و فرزندانم شهيد و به زنجير اسارت كشيده شوند، و صداى استغاثه آنان طنين‌انداز گردد؛ ولى كمك و فريادرسى پيدا نكنند.
مؤلّف پيرامون اين سخنان امام، با عنوان (آگاهى امام از حوادث آينده) توضيحاتى دارد:
از پاسخ امام به عمر اطرف و امّ سلمه، و از سخنان ديگرى كه به مناسبت‌هاى ديگر از آن حضرت نقل خواهيم كرد، معلوم مى‌گردد كه آن حضرت به تمامى آلام و مصائب وارده در اين حركت، از اسارت خانواده و محلّ قبر خويش و جزئيّات ديگر مطّلع و آگاه بوده و ما اين آگاهى را فقط به «علم امامت» كه يك بحث كلامى است مستند نمى‌دانيم بلكه آگاهى حسين بن على- عليه السلام- در اين مورد خاص گذشته از مسئله «علم امامت» به طريق عادى و به وسيله پدر و جدّ بزرگوارش نيز رسيده بود، همان گونه كه عدّه‌اى از همسران و صحابه رسول خدا (ص) از موضوع مطّلع و آگاه بودند و رهبر انقلاب و نهضت اسلامى در راه نيل به هدف و انجام وظيفه الهى و نجات اسلام و قرآن و مبارزه با مظالم و ستمگرى‌ها، همه اين مصائب را با علم و آگاهى پذيرفته بود ...
مضمون ده‌ها روايت كه از طريق شيعه و اهل سنّت از پيامبران گذشته و پيامبر اسلام (ص) و