توجّه به اين تنهايى در ميان راه و پس از شهادت مسلم، باز حركت براى حكومت توضيحى مى‌يابد؟ ....، در جست و جوى تحليلى هستيم كه تمام سؤال‌ها را پاسخ بگويد و تمام ابعاد را در نظر بگيرد و حتّى پس از شهادت را توضيح بدهد .... «١»
مؤلّف در فراهم آوردن اين دفتر، به متونى همانند: زيارت وارث، تاريخ الخلفاى سيوطى، بحارالانوار، لهوف، تاريخ طبرى، ارشاد مفيد، نهج البلاغه و كشف الغمّه استناد كرده است.
٢٣. كلّياتى درباره فُرسان الهَيجاء
فرسان الهيجاء، [سواران نبرد] تأليف عالم بزرگوار شيخ ذبيح اللّه محلّاتى، در دو جلد و در شرح حالات اصحاب حضرت سيّد الشّهداء (ع) است. مؤلّف در مقدمه كوتاه خود آورده است:
امّا بعد چنين گويد بنده شرمنده ذبيح اللّه بن محمّد علىّ بن علىّ اكبر بن اسماعيل المحلّاتى العسكرى- تجاوز اللّه عن جرائمهم- كه اين مختصر، تاريخى است راجع به اصحاب خامس آل عبا- سيد الشّهداء (ع)- كه آن را به ترتيب حروف جمع‌آورى كردم؛ به اميد اين كه شايد اين بضاعت مزجات در يوم لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُون، دستگيرى از اين غريق بحر معاصى بنمايد، هر چند ارباب قلم از محدّثين و مورّخين گوى سبقت ربودند و در اين موضوع اشباع كلام نموده‌اند. فلذا مَثل حقير در اين زمينه، مَثل آن پير زالى است كه با كلاف ريسمانى براى خريدارى يوسف حاضر شده باشد، و ناميدم اين مختصر را به «فرسان الهيجاء» در تراجم اصحاب سيّد الشّهداء و على اللّه التّوكّل و به الاعتصام. «٢»
جلد اوّل اين مقتل فارسى، شامل شرح احوال يكصد و چهل تن از اصحاب حضرت سيّدالشّهداء (ص) است كه به ترتيب حروف الفبا از ابوثمامة الصّائدى شروع و به عمّار بن حسّآن الطّائى ختم مى‌گردد و مؤلّف به سال ١٣٨٤ ه. ق از تأليف آن فراغت يافته است.
جلد دوم آن، حاوى احوالات نود نفر ديگر از اصحاب امام (ع) است كه از عمارة بن ابى سلامة الهمدانى آغاز و به يزيد بن مهاجر پايان مى‌پذيرد، و جمعاً شرح احوال دويست و سى‌