رحمت خدا در صحنه شهادت حضور مى‌يابند، يا بدان سبب كه خدا و رسول، به بهشتى بودن شهدا گواهى مى‌دهند، يا اين كه شهيد در قيامت، همراه انبيا بر امّتهاى ديگر گواهى مى‌دهد. يا اين كه شهيد، زنده و حاضر است به مقتضاى «احياءٌ عِندَ رَبِّهم يُرزَقون» يا بدان جهت است كه شهيد، به شهادت حق قيام مى‌كند تا كشته شود. (رك: مجمع البحرين، واژه «شهد». «١»
در مورد معناى شيعه و ابعاد مفهومى آن، نوشته‌اند:
شيعه يعنى: پيرو، پيروى در فكر، عمل، اخلاق، مواضع سياسى و عقايد دينى. گرچه شيعه حسين، شيعه على و ائمّه ديگر (ص) نيز هست و تشيّع در خطّ ائمّه و اهل‌بيت بودن است، امّا حسين بن على (ع) در ابعاد خاصّى- كه زندگى و جانش را بر سر آنها نهاد- حالت الگويى دارد و اسوه است. آن حضرت براى احياء دين قيام كرد و خود را فداى راه خدا ساخت. شيعه او نيز بايد اين گونه باشد. شيعه سيّد الشّهداء، بايد در خصلت‌هايى و اعمالى چون: خودسازى، خداترسى، گناه‌گريزى، تقوا، اطاعت، امر خدا، امر به معروف و نهى از منكر، اقامه و احياء نماز، تلاش در مسير رضاى حق، جود و كرامت، عزّت نفس، گريز از ذلّت و زبونى و سازش با طاغوتها و حكومتهاى ستم، مبارزه با باطل، جهاد و شهادت، روحيّه ايثار و شهادت‌طلبى، قاطعيّت و صلابت در راه عقيده و ... به آن پيشواى شهيد تأسّى كند. اين راه حسين و راه پدران و فرزندان حسين است و شيعگى يعنى: ديندارى و ورع .... «٢»
نوشته‌اند كه «عقاب» نام اسب اختصاصى حضرت علىّ اكبر بوده است و در روز عاشورا از همين مركب براى رفتن به ميدان استفاده كرد:
... عقاب، اسبى بود كه سيف بن ذى يَزَن براى رسول خدا هديه فرستاد و آن هنگام، حضرت رسول (ص) پنج ساله بود. عمر طولانى كرد و اين از خصايص پيامبر بود كه بر پشت هر اسب پيرى مى‌نشست، جوان مى‌شد. حضرت على (ع) و امام مجتبى و سيّدالشّهدا هم بر آن اسب سوار شده بودند، و ظهر عاشورا نيز شبيه پيغمبر- علىّ اكبر- بر آن نشست و به ميدان رفت. پس از مجروح شدن علىّ اكبر، اسب مى‌خواست او را به خيمه‌ها بياورد، ولى به سبب لشكر بسيار در