... و در برابر اين درگيرى‌ها و اين انگيزه‌ها، درگيرى‌هاى عقيدتى و انگيزه‌هاى عالى است كه در جهاد اسلامى نمونه دارد. انگيزه اين جهاد از عالى‌ترين انگيزه‌هاى سابق عالى‌تر است، چون درگيرى‌هاى سابق در اوج، به خاطر آزادى و استقلال شكل مى‌گرفت در حالى كه انگيزه اوّل جهاد اسلامى، از اين آزادى، وسيع‌تر و عميق‌تر و انسانى‌تر است. اين جهاد بر اساس بينش و ايمان و توحيد و رشد و انتخاب استوار است:
١- در جهان بينى اسلامى، كار انسان مى‌شود حركت، نه خوردن و خوابيدن و خوش بودن، چون انسان براى اينها به اين همه استعداد نياز نداشت، و در نتيجه دنيا مى‌شود راه، نه آخور و عشرتكده و خوابگاه، و در اين بينش سنگ‌هاى راه بايد برداشته شوند و راه حركت انسان بايد هموار گردد. اين سنگ‌ها در درون انسان و در بيرون از او جا گرفته‌اند .... اين انگيزه اوّل جهاد اسلامى است كه اين گونه وسيع و عميق و انسانى است.
٢- ايمان، يعنى محبّت بزرگ‌تر و عشق نيرومندتر. كسانى كه اللّه را از خود به خود نزديك‌تر و مهربان‌تر و آگاه‌تر ديده‌اند، به او رو مى‌آورند و به او مى‌گروند. اين ايمان و اين گرايش و اين عشق به حق، عشق به خلق و عيال اللّه را به دنبال مى‌آورد .... پس با آن عشق، اين عشق مى‌آيد و اين عشق بى اثر نيست ....
٣- آن كس كه به ايمان رسيد و از غير حق رهيد، كسى كه از عشق و آزادى سرشار شد، به توحيد، مى‌رسد و جز اللّه را حاكم نمى‌گيرد. كسانى كه از خود آزاد شده‌اند، ديگران را تحمّل نمى‌كنند. با آن ايمان و با اين توحيد سازشگرى و بى‌تفاوتى كنار مى‌رود .... «١»
انسان آگاه، انسانى كه هستى را شناخته و نقش انسان را شناخته و جهتِ حركت هستى و انسان را شناخته، به اين عقيده مى‌رسد كه: در اين كاروان متحرّك هستى، ركود كمتر از عقب‌گرد نيست، و عقب‌گرد جز تنهايى نيست، و تنهايى در كوير هستى جز مرگ نيست، و به اين عقيده مى‌رسد كه انسان بايد بارور گردد و شكل خود را انتخاب كند و جهت بگيرد و در درون او و در جامعه او جز حق حاكمى نباشد .... حسين (ع)، انسانى آگاه، انسانى معتقد، انسانى راه رفته است. او با طاغوتى روبه‌روست كه خلق را براى‌