... اگرچه در طول اين تحقيق مجالى به دست نيامده تا روش و دلايل خود را در گزينش و يا حذف روايت‌ها بيان نمايم .... «١»
قرائت مؤلّف مقتل الشمس از فرهنگ عاشورا، قرائتى روايى و تاريخى مبتنى بر اصول تحقيق و در نهايت تحليل‌گرايانه است.
٢٠. كلّياتى درباره «قصّه كربلا»
«قصّه كربلا به ضميمه قصّه انتقام» تأليف على نظرى منفرد در ميان مقتل‌هاى فارسى چند ساله اخير، با اقبال شيفتگان مكتب حسينى رو به رو بوده و در فاصله زمانى كوتاهى، چندين چاپ از آن در اختيار علاقه‌مندان قرار گرفته است. راز اقبال كم‌سابقه از اين كتاب را بايد اوّلًا در اشراف مؤلّف فاضل آن بر متون روايى و تاريخى و ثانياً در تنظيم مطالب كتاب بر اساس جريان تاريخى دانست كه مطالب آن همانند حلقه‌هاى متّصل به هم، تصويرى از زنجيره حادثه شگرف كربلا و قيام توّابين را نشان مى‌دهد. اين مقتل، داراى دو بخش است:
بخش اوّل (از مدينه تا مدينه) در يازده فصل تنظيم شده است: فصل اوّل «در مدينه»، فصل دوم «از مدينه تا مكه»، فصل سوم «در مكّه»، فصل چهارم «از مكّه تا كربلا»، فصل پنجم «در كربلا»، فصل ششم «در كوفه»، فصل هفتم «از كوفه تا شام»، فصل هشتم «در شام»، فصل نهم «از شام تا مدينه»، فصل دهم «در مدينه» و فصل يازدهم آن به «فضيلت زيارت امام حسين (ع)» اختصاص يافته است.
بخش دوّم اين مقتل، شامل دو فصل است: فصل اوّل به «شيعيان پس از شهادت امام حسين (ع)» و فصل دوم به «قيام مختار» و وقايع مرتبط با آن مربوط مى‌شود.
مؤلّف فرهيخته اين مقتل درباره انگيزه انتخاب نام آن مى‌نويسد:
توجّه به اين نكته ضرورى است كه نام اين كتاب را از قرآن كريم اقتباس نموده‌ايم؛ زيرا خداى متعال در قرآن از رويدادهاى گذشته تعبير به «قصّه» مى‌كند و اين واژه و مشتقّات آن در موارد نسبتاً زيادى در قرآن آمده است. به عنوان نمونه درباره اصحاب كهف مى‌فرمايد «نَحنُ نَقُصُّ عليكَ نَبَاهُم بالحق» (كهف/ ١٣) و همچنين قرآن، آنچه كه بر انبيا (ص) گذشته است را با واژه‌