مدينه، مكّه و دمشق به سر مى‌بردند كه خود در آن انجمن (: حجّة الوداع) حاضر و سخنان محمّد (ص) را به گوش خود شنيده بودند. حسين و ياران او چه جرمى مرتكب شده بودند كه فقه مسلمانى كيفر آن را قتل مى‌دانست؟ اگر جرمى نداشتند چرا مسلمانان دست روى دست نهادند تا سپاهيان كوفه آنان را بكشند؟! در كوفه هنوز عدّه‌اى از صحابه پيغمبر مى‌زيستند كه شمار آنان در خور توجّه است (رك: طبقات ابن سعد، ج ٦، ص ٤٣). اينها مى‌توانستند با همكارى گروهى از تابعين (: تابعين، طبقه بعد از صحابه‌اند، مسلمانانى كه پيغمبر را ديدند و به حضور او رسيدند صحابه مى‌گويند و آنان كه اصحاب پيغمبر را ديدند امّا خودِ او را ملاقات نكردند، تابعين لقب دارند.) و سران شهر، حاكم كوفه را مجبور كنند تا راه ديگرى جز آنچه پيش گرفت، اختيار كند، ولى چنين نكردند، چرا؟! كوفه، مدّت پنج سال مركز خلافت على بود.
مردم كوفه در جنگ جمل و صفّين و نهروان پدر حسين را يارى كردند، پيش روى او كشتند و كشته شدند، امّا در چنين حادثه بزرگ، چنان خاموش گشتند كه گويى گَرد مرگ بر سر آنان پاشيده بودند، چرا؟! از كوفه كه بگذريم، در سال شصت و يكم عدّه‌اى از ياران پيغمبر در شام به سر مى‌بردند و بعضى از آنان در نظر يزيد مقامى والا داشتند. چرا در اين حوزه مسلمانى هيچ گونه اقدامى براى مخالفت با اين فاجعه به عمل نيامد؟! دو شهر بزرگ ديگر: مدينه و مكّه كه پس از دمشق و كوفه در تعيين خطّ مشى سياسى مسلمانان بى اثر نبودند، عكس العملى از خود نشان ندادند! درست است كه وسايل ارتباطى آن روز چنان نبود كه مردم به سرعت از حوادثى كه مى‌گذشت باخبر شوند؛ امّا مردمانى از اين ايالت‌هاى بزرگ كه دست در كار سياست بودند، از چند ماه پيش مى‌دانستند پايان اين ماجرا چه خواهد بود! ... اينان نه تنها براى جلوگيرى از جنگ اقدامى نكردند، بلكه پس از كشته شدن پسر دختر پيغمبرشان ماهها و سالها دست روى دست گذاشتند و تا مرگ يزيد، به خاموشى گراييدند. مهم‌ترين عكس العملى كه پس از حادثه در اين ايالت ديده شد، دريغ خوردن و احياناً شيون و گريه بود! شورش مردم مدينه در سال شصت و سوم هجرت كه به جنگ حرّه منتهى شد (: حرّه در لغت به معنى سنگلاخ است، و اين حرّه زمينى است ميان مدينه و عقيق كه در آن زمين، جنگى بين مردم مدينه و مسلم بن عقبه- فرستاده يزيد- درگرفت.)، بيشتر اعتراض بر رفتار شخصى يزيد بود تا انكار بر قتل پسر دختر پيغمبر. وقتى نمايندگان مدينه از شام برگشتند و گفتند ما از نزد مرد