ننگِ اين زندگى در پيكارم و ننگى براى خود نمى‌بينم، زيرا ننگى در مرگ و كشته شدن نيست، تو و امّت تو از اين پس رو به بندگى و زندگى پر از ننگ مى‌رويد. اين سخن در گوش من سخت صدا كرد و طنين افكند، سخن امام رمز آگاهى بود ... امام آزادگان اين سخنان را به من گفت، راى سديد و آراء صحيح آموخت و از پافشارى خويشتن، قوّت اراده به من داد .... حُر به هر يك از افسران بزرگ اسلامى، صاحب منصبان و زعماء ايمان همى خطاب دارد كه شما و امّت در گلوگاه مرگيد، چرا از مرگ مى‌ترسيد؟ مگر ننگى از ... كشتن حسّ سرفرازى، و مرگى از گرفتن منابع عمومى بدتر هست؟! فداكارى و كشته شدن مگر مرگ است؟ بندگى به اين وضعها مرگ است .... حُر مى‌گويد: غلغله شما زندگان نبايد از صوت عميق ما افتادگان كمتر باشد. هان اى افسران باشرف! رتبه‌هاى ما و برتر از ما، از همان منبع لياقتى برخاسته كه با شما نيز هست، آن قابليّت در اختيار شماست، هر چند محاط به دشمن باشيد و مرگ از هر سو ببارد ... براى مسلمين روزى فرا مى‌رسد كه همه به توبه و قابليّت تطّور آگاه شوند، ببينند كه پاكباخته‌اى به واسطه همين نگين مرموز داراى آن همه اعتبار شد، خود باختگان مسلمين از آدم ثانى درس آزادگى بگيرند و با امضاى: «انتَ حُرٌّ فى الدّنيا و سَعيدٌ فى الأخرة» در كوى نيكنامان و شهيدان بميرند، يا در آن ديار بگذرند و از تربت شهيدان بشنوند كه همى‌گويد: اى رهگذر! از ما به محمّدى‌هاى همكيش ما بگو ما در اين خاك خفته‌ايم كه به قرآن و به خاندان محمّد وفادار باشيم. «١»
قرائت مرحوم حاج ميرزا خليل كمره‌اى در اين اثر از فرهنگ عاشورا، آميزه‌اى از قرائت ارزشى، عرفانى و حماسى است.
١٠. كليّاتى درباره اربعين حسينيّه‌
«اربعين حسينيّه» يا «چهل حديث حسينى» از تأليفات فقيه عاليقدر مرحوم حاج ميرزا محمّد ارباب است. آن مرحوم در سال ١٢٧٣ ه ق در شهر قم به دنيا آمد. پدرش مرحوم محمّد تقى بيك ارباب معروف به ارباب جانْ بابا از ادباى عهد ناصرى است و مرحوم عبداللّه مستوفى در كتاب «شرح زندگانى من» از وى به نيكى ياد كرده و نمونه‌هايى از نثر روان و گيراى او را نقل مى‌كند. مؤلّف كتاب الحجة در شرح حال مرحوم حاج ميرزا محمّد ارباب مى‌نويسد: