شوند، و اينجاست كه خوابگاه و آرامگاه ابدى من خواهد شد و زيارتگاه شيعيان من ... «١»
زين العابدين رهنما، صحنه شب عاشورا را به زيبايى تصوير كرده است:
شب عاشورا فرا رسيد، شب دهم محرّم ٦١ هجرى. ماه، آرام و رنگ پريده بر اين دشت ستمگرى و مظلوميّت، بر آن دشتى كه نام مرگش، «زندگى» و نام زندگى‌اش «مرگ» شد آهسته آهسته بالا آمد! بالا آمد كه دو تضادّ انديشه و فكر بشرى و دو تضادّ صفات انسانى را در دو طبقه مردم تماشا كند. در آنجا چه ديد! خون و اندوه ديد يا شادمانى! به يقين، شادمانى و سرورى كه در چادرهاى هفتاد و دو تن فداكاران حسين ديد، سرور و شادمانى مطمئن، بى دغدغه و بدون كمترين دلهره بود، ولى سرور و شادمانى كه در لشكريان بسيار عمر سعد ديد پر از دغدغه و تشويش و آكنده از دلهره و ترس بود. اينها از همه ترس داشتند، و آنها از هيچ كس بيم نداشتند جز از خدا. اگر حزن و اندوهى هم در آن دو سپاه ديد، باز از يكديگر فرق بسيار داشتند، يكى از كمىِ بهره بردارى اين دنيا اندوهگين بود، ديگرى از ناچيزى توشه‌اى كه از اعمال نيك خود براى جهان ديگر داشت. حزن دومى، صاف و بى دُرد بود و اوّلى پر از كدورتها و آلوده به هزاران دلمه‌ها و چربى‌هاى سود پرستى. در چادر بزرگ و سبز گروه اوّل، مردمى را ديد كه پشت سر يك قيافه مردانه و بسيار محبوب با اطمينان خاطر مشغول راز و نياز به درگاه الهى بودند، در چادرهاى دوم كه بيابان را سياه كرده بود، افرادى را تك تك مشغول به خود ديد كه در انديشه غارت فردا و گرفتن پاداش و مزد قساوت و بيرحمى خود بودند و نقشه‌هايى براى سر بريدن و سر آوردن و مُثله كردن و پاره پاره نمودن اجساد، طرح‌ريزى مى‌كردند. آن شب را هر دو اين گروه هر كدام به فكر و انديشه‌هاى مخصوص به خود تا به صبح نخوابيدند.
ماجراى پيوستن «حر» به اصحاب فداكار امام از صحنه‌هاى تكان دهنده عاشورا است خصوصاً لحظات پس از شهادت اين بزرگمرد:
حر، با آشفتگى و انقلابى كه در روح خود داشت سرِ اسب خويش را به سوى سپاهيان ابن سعد چرخاند و به قلب آنها هجوم آورد، در حالى كه اين اشعار را مى‌خواند:
« [منم‌] حر، پناه دهنده مهمان كربلا
«منم كه با شمشير، گردن‌هاى شما را مى‌زنم!»
حر، در ميان تيرها- كه بدنش را مانند بدن خارپشت كرده بود، در ميان گرد و خاك هجوم‌