١- ٦. بررسى محتوايى لؤلؤ و مرجان‌
مرحوم ميرزا حسين نورى، اين اثر ارزشمند را در آداب اهل منبر ترتيب داده و براى آن دو «پلّه» در نظر گرفته است:
«اخلاص» و «صدق».
سپس روايات بسيارى را در فضليت «اخلاص» و «صدق» برمى‌شمرند و در مذّمت «دروغ» احاديث بيشمارى را ذكر مى‌كنند و نتيجه مى‌گيرند كه گرياندن ارادتمندان به ساحت مقدّس امام حسين (ع) با مطالب دروغين نه تنها ثوابى ندارد بلكه عقاب اخروى را نيز به دنبال دارد:
پس اگر العياذُ باللّه علاوه بر اين خرابى (: عدم اخلاص)، مبتلا شود به دروغ گفتن و افترا بستن بر خداوند عزّ و جل و رسول خدا و ائمّه طاهرين- صلواة اللّه عليهم- و علماى اعلام و خوانندگى كردن (: به شيوه غنا) ... و بر منبر بالا رفتن و آزردن حاضرين در گريه نكردن ... و كوچك نمودن معاصى در نظر، و خلط كردن حديثى به حديث ديگر ... و ذكر آن‌چه منافى عصمت و طهارت اهل‌بيت نبوّت (ص) است ... و محروم نمودن حاضرين از اوقات فضيلت نماز و امثال اين مفاسد كه احصاء آن در قوّه امثال اين حقير نيست. «١»
و اگر شيوه مجلس گردانى ذاكرى، با اصول شرع مطابقت نداشته باشد، در گناه كسانى كه شيوه او را تقليد مى‌كنند، شريك و سهيم است:
بلكه اگر فى الجمله وجاهت و رياست در اين فن دارد، به نحوى كه ساير روضه‌خوانان به او اقتدا كنند و از او ياد بگيرند و به طريقه او سير نمايند، در تمام مفاسد و خرابى‌هاى آنها و خرابى كسانى كه از آنها ياد گيرند، شريك و سهيم خواهد بود تا يوم نشور، و در نامه عملش خواهند نوشت ... من استنّ بسنّة سيّئة، فعليه وزرها و وزر من عمل بها من غير ان ينقصّ من اوزارهم شيى‌ء. «٢»
شيوه نگارشى اين اثر چندان مطلوب نيست ولى به دليل محتواى والايى كه دارد مى‌توان از كنار اين كاستى گذشت. قرائت مرحوم ميرزا حسين نورى- ره- از فرهنگ عاشورا، قرائت كاملًا ارزشى است كه مبتنى بر آيات و روايات و خطبه‌ها و سخنان حسين بن على (ع) مى‌باشد و