عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٠٥ - ٣ - ثبت نام در ديوان سعداء

و آن قدر كه براى تزكيه و تصفيه دل از انبيا و ائمه و حكما و عرفا مطلب رسيده براى چيزى نرسيده است.

تنها محور بحث عاشقان وعارفان در طول تاريخ قلب بوده، قلب در عقيده آنان، عقيده‌اى كه از وحى سرچشمه گرفته اگر به جانب صلاح رود، تمام هستى انسان رو به صلاح مى‌رود و اگر به جانب فساد روى آرد، همه هستى و موجوديت انسان به فساد كشيده مى‌شود!!

٣- ثبت نام در ديوان سعداء

اصولا از آيات و روايات استفاده مى‌شود كه براى انسان ها دو نوع ديوان و دفتر هست: دفتر سعدا، دفتر اشقيا، يا به تعبير قرآن ديوان نعيم و ديوان سجين.

انعكاس نام انسان در هريك از اين دو ديوان به تمام معنى بستگى به اختيار و انتخاب خود انسان دارد.

وجود مقدس حضرت حق كليه وسايل هدايت را اعم از نبوت، امامت، كتاب، عقل، فطرت، وجدان، اختيار و اراده براى انسان آماده فرموده است و به تمام معنى راه را از چاه براى تمام افراد نمايانده است و رشد را از غى روشن كرده است؛ اين انسان است كه بايد با حسن اختيار، راه سلامت و سعادت و خير را انتخاب كند و آن را تا لحظه خروج دنيا حفظ كرده و نسبت به آن ثابت قدم باشد تا نامش در ديوان اهل سعادت ثبت و از دفتر اشقيا محو گردد، ورنه به خاطر رها گذاشتن تمايلات، غرايز، خواسته‌ها، شهوات و افتادن در انواع گناهان و معاصى، از رحمت و عنايت حضرت حق محروم و ممنوع گشته و زمانى خواهد آمد كه توفيق توبه را از دست نهاده و نامش در ديوان اشقيا ثبت خواهد شد!!

در وضع قلب و نحوه انديشه و عمل آن با دقت كامل و بصيرت تمام انديشه‌