عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٤٠ - خشوع

قلب، مهم‌ترين و حساس‌ترين و پرارزش‌ترين عضو است، در صورتى‌كه به صفت خشوع، اخلاص، يقين، محبت ... آراسته باشد.

عين القضاة در بيان عظمت قلب مى‌فرمايد:

دريغا هرگز ندانسته‌اى كه قلب، لطيفه است و از عالم علوى است و قالب، كثيف است و از عالم سفلى است.

خود هيچ الفت و مناسبت ميان ايشان نبود و نباشد، واسطه و رابطه ميان دل و قالب بر گماشتند كه:

[أن الله يحول بين المرء و قلبه‌][١].

خدا ميان آدمى و دلش حايل و مانع مى‌شود [تا حق را باطل و باطل را حق مپندارد].

تا ترجمان قلب و قالب باشد، تا آنچه نصيب دل باشد دل با آن لطيفه بگويد و آن لطيفه با قالب بگويد.

دريغا از [أ لم نشرح لك صدرك‌][٢] چه فهم كرده‌اى، اگر قلب را مجرد در قالب تعبيه كردندى، قلب با قالب قرار و انس نگرفتى و قالب به احوال قلب طاقت نداشتى و گداخته شدى.

اين لطيفه، حقيقت آدمى را واسطه و حايل كردند ميان قلب و قالب، دريغا اين قدردانى كه قلب ملكوتيست و قالب ملكى، در ملك كسى زبان ملكوت نداند، اگر زبان جبروتى نباشد اگر خواهى مثالش بشنو.

عجمى زبان عربى فهم نكند الا به واسطه ترجمانى كه هم عربيت داند و هم‌

[١] -انفال( ٨): ٢٤.

[٢] -انشراح( ٩٤): ١.