عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٢٦ - مسجد در قرآن

ظالم‌ترند!!

بعضى از مفسران، اين آيه را نازل در پيش‌آمد حديبيه و منع مشركين عرب، رسول اكرم ٦ و اصحابش را از ورود به مكه دانسته‌اند، گرچه اول آيه با اين داستان تطبيق مى‌كند، ولى آخر آيه‌ [و سعى في خرابها][١] با اين شأن نزول درست نمى‌آيد، چون مشركين عرب هيچ گاه در خرابى كعبه نكوشيدند، بلكه هميشه به پا نگهدارنده و آبادكننده آن بودند، مگر آن‌كه مقصود، تنها خرابى معنوى و از جهت ذكر خدا باشد.

به هرحال ظاهر آيه را نمى‌توان ناظر به واقعه مخصوصى دانست و هيچ قرينه‌اى براى چنين تطبيقى در ميان نيست، اين آيه بيان حقيقى است كلى و شامل حوادث گذشته مانند خرابى‌هاى بيت المقدس و زمان نزول آيه مانند منع مشركين در واقعه حديبيه و آينده مانند خرابى هاى صليبى‌ها و قرامطه از مساجد و هم چنين بى‌رونق شدن معابد و مساجد امروز كه همه نتيجه و آثار شوم اختلاف و تضاد منتسبين به اديان است كه معابد و مساجد را سنگرى براى انشا و ابراز اختلافات و تأمين هواها و منافع خود ساخته‌اند.

شايسته مقام مساجد و پاسدارى پايه گذاران و طرفداران آن اين است كه با قلبى هراسناك از خوف خدا و مسؤوليت نسبت به مساجد در آن درآيند تا ديگران را به خشوع و سجده وادارند؛ نه آن‌كه بر خدا و خلق سركشى نمايند و مساجد را به صورت پايگاه تحميل انديشه‌ها و سنگر جنگ آرا و عقايد شخصى خود گردانند. يا چون مساجد را از صورت اصلى خود خارج كردند و نسبت به آن خائن گشته و چون وظيفه پاسدارى آن‌ها را انجام ندادند، در حقيقت از آن بيگانه و رانده شدند و جز در حال ترس و نگرانى نبايستى در آن وارد شوند.

[١] -بقره( ٢): ١١٤.