عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٣٦ - اسرارى ديگر از وضو

سر مسح سر

مسح سر، اشارت است به اين‌كه سر و دماغ را تر و تازه مى‌كنيم در طلب دوست و مسح پا به اين‌كه پاى استقامت مى‌خواهم در پيمودن راه دوست كه تلوين مردود است و استقامت و تمكين مقبول كه در هر مقامى خطرها است و حال و ملكه و استقامت اين است كه در مسح پا گويى: اللهم ثبت قدمى على الصراط[١].

و تر كردن پا به مسح اشارت است به آن‌كه لينت و سرعت مى‌خواهم در پيمودن راه دوست كه لينت در اعضا موجب سهولت حركت و ارسال و انعطاف آن‌هاست كه: المؤمنون هينون لينون‌[٢] والمؤمن لين العريكة[٣].

و اين‌كه بايد دست راست را تا ميان شست كه مرفق باشد كه آلت رفق و مدارا است، اشارت است به ميانه روى در امور دنيا كه بالمره دست از امور دنيا كشيدن كه متضرر شود خوب نيست.

اسرارى ديگر از وضو

عارف بزرگ، سيد حيدر آملى پس از بيان وضو بر طبق مسائل شرعى و فقهى مى‌گويد:

وضو در نزد اهل راه پس از وضوى فقهى عبارت است از پاك كردن نفس از

[١] -خداوندا! دو قدمم را بر پل صراط استوار بدار.

[٢] -مؤمنان، مردمى ملايم و قابل انعطاف هستند، الكافى: ٢/ ٢٣٤، باب المؤمن وعلاماته، حديث ١٤؛ بحار الأنوار: ٦٤/ ٣٥٥، باب ١٤، حديث ٥٨.

[٣] -مؤمن سست مهار و سر به راه است، غرر الحكم: ٨٩، الفصل السابع فى المؤمن صفاته، حديث ١٥١٦.