عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٢٥ - مسجد در قرآن

عظيم‌][١].

و چه كسانى ستمكارتر از كسانى مى‌باشند كه از بردن نام خدا در مساجد خدا جلوگيرى كردند، و در خرابى آن‌ها كوشيدند؟ آنان را شايسته نيست كه در آن [مراكز عبادت‌] درآيند، جز در حال ترس [از عدالت و انتقام خدا]. براى آنان در دنيا خوارى و زبونى است و در آخرت عذابى بزرگ است.

تفسير «پرتوى از قرآن» با استفاده از آيات و روايات و مسائل تاريخى و طبيعى وغريزى، در ذيل اين آيه چنين مى‌گويد[٢]:

مگر جز اين است كه غرائز و قواى حيوانى در آدمى منشأ هر ستم و تجاوز است؟ تنها محيطى كه اين غرائز را محدود و وجدان حق جويى و عدالت خواهى را بيدار و فعال مى‌گرداند، همان محيطهايى است كه به نام خدا و حق و عدل بر پا گشته و به نام مسجد كه محل سجده براى خدا و اخضاع سركشى‌هاست، ناميده شده است.

اگر خودبينى و امتيازجويى آدمى و صورت ها و انديشه‌هاى ناشى از آن در حريم مساجد راه يافت، صورت و معناى خدايى مسجد را ويران مى‌كند و ظاهر آن را از رونق مى‌اندازد.

چون مساجد ويران گرديد، بند و حدى براى سركشى غرائز نمى‌ماند و جلو هر ستمى باز مى‌گردد، پس آنان كه ديگران را از مساجد ممنوع و به خود محدود مى‌سازند و نور فطرت خدايى را خاموش و نام غير خدا را بلند مى‌كنند از هر ظالمى‌

[١] -بقره( ٢): ١١٤.

[٢] -تفسير پرتويى از قرآن: ١/ ٢٧٣، ذيل آيه ١١٤ سوره بقره.