عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٤٢ - بيان اسرارى ديگر

و مسح سر، عبارت از تنزيه سر و تقديس باطن از انانيت و حدث غيريت است، غيريتى كه حاجز بين انسان و محبوب است، چنانچه بعضى از عارفان فرموده‌اند: بينى وبينك إنيى ينازعنى فارفع بلطفك إنيى من البين‌[١] بين من و تو انيت من فاصله است، به فضل و لطفت اين انيت را از ميان من و خود بردار. گفته‌اند: وجودك ذنب لا يقاس به ذنب‌[٢].

با اين آلودگى ها، به خصوص آلودگى انيت راهى براى ورود به حريم عالم قدس نيست.

و مسح دو پا عبارت از تنزيه قوه علميه و عمليه از سير در غير الى الله و بالله و فى الله است كه انسان با اين دو قوه سعى در طلب حق مى‌كند و با آن دو قوه به مقام وصل محبوب مى‌رسد، اگر دچار آلودگى باشد، چگونه به طلب برخيزد و چگونه به مقام وصل برسد؟

و با ديده تحقيق بايد گفت: [فاخلع نعليك‌][٣].

اشاره به اين دو قوه است، به اين معنا كه وقتى به واسطه اين دو قوه به ما رسيدى از هر دو خالى شو؛ زيرا با رسيدن به مقام وصل احتياج به توجه به غير نيست و در صورت عدم احتياج توجه به غير اگر توجه شود عين شرك است!!

و نزد بعضى مراد از نعلين دنيا و آخرت است و نزد بعضى عالم ظاهر و باطن است و نزد بعضى نفس و بدن است و تمام اين نظريات به طور مسلم صحيح است و نسبت به چنين حالتى است كه در حديث قدسى آمده:

[١] -شرح الاسماء الحسنى: ١/ ٣؛ ٢/ ١٤، شعر از محى الدين.

[٢] -شرح الاسماء الحسنى: ١/ ٣؛ ٢/ ١٤ و ٥٩.

[٣] -طه( ٢٠): ١٢.