شدم، ده تومان، قران خواستم، گفتند: «تومانى يك صد دينار كم مى‌كنيم.» تعجب من زيادتر شد. گفتم: «شما از روى چه قانون بليط و قبض خود را تومانى يك صد دينار كم مى‌كنيد». گفتند: «قانون اين شهر همين است و اين صرف صرّافى است.» چون اجزاى بانك مسلمان بودند و دو نفر فرنگى در كنارى بودند، گفتم: «شما اين قانون را از پيش خود وضع نموده‌ايد و يا مدير شما به شماها دستورالعمل داده است؟»

گفتند: «بلى از طرف رئيس اداره، اين قرارداد معين شده.»

گفتم: «او پيش خود وضع اين قانون نموده يا در قرارداد با دولت اين اختيار را گرفته است؟»

يكى از تحويلداران بانك نظر تندى نمود و گفت: «جناب سيّد اين حرفها با شما نيست. مملكت از شما بزرگتر بسيار دارد. شما اگر قران مى‌خواهيد بايد تومانى يك صد دينار بدهيد و الّا وقت ماها را ضايع ننماييد.»

گفتم: «اى برادر در مملكت چيزهاى بزرگ از قبيل كوه و صحرا و دريا و مناره‌ها و درختان و حيوانات بسيار است. آنها هيچ‌كدام از طرف من ولايت و وكالت نداشته‌اند و اگر از براى ما بيچارگان بزرگترى بود، اربابان شما به اين قسم اموال ما مظلومان را به يغما نمى‌بردند و ما را به زور فلاكت نمى‌نشانيدند و سرمايه سعادت ما را از كف ما بيرون نمى‌بردند و خاك بى‌نوايى بر سر ما نمى‌ريختند. اين صدمات كه بر ما وارد آمده به واسطه آن است كه ما بيچارگان را بزرگترى نيست و ما بدبختان را رئيس و مهترى نيست.»

گفت: «زياد حرف نزنيد، مطلب همان است كه گفتم.» من بسيار دلم سوخت كه اين احمقان كه خود را مسلمان مى‌دانند چگونه حمايت كافران را مى‌كنند و از براى شكمى از نان چگونه مملكتى را ويران مى‌خواهند.

گفتم: «من هم در اين مكان مى‌نشينم تا مرا نزد رئيس ببريد و حرف خود را با او تمام كنم.» اين بگفتم و در گوشه‌اى نشستم.

چند دقيقه گذشت، آن دو نفر فرنگى مرا آواز دادند، برخاستم، به نزد آنها رفتم.